Novliberalismo trompdevigis al ni batali la klimatan ŝanĝon kiel individuoj

2521

“Via lando bezonas VIN por recikligado.” – kampanjo, kiu imitas militajn enskribiĝvarbilojn por instigi al homoj recikligi.

Ĉi tio estas traduko de anglalingva artikolo de Guardian, verkita de Martin Lukacs. La ligiloj restas en la teksto, sed bedaŭrinde ili estas ligitaj al anglalingvaj fontoj. La artikolo estis origine publikigita la 17an de Julio, do la menciitaj datoj ne estas aktualaj.

Ĉu vi konsilus al iu svingi bantukojn en brulanta domo? Porti muŝmortigilon al pafbatalo? Tamen la konsiloj pri klimata ŝanĝo ne povus esti pli malkongruaj kun la karaktero de la krizo.

La retmesaĝo, kiun mi ricevis antaŭ semajno, proponis tridek ideojn por ‘verdigi’ mian oficejon: uzi reuzeblajn skribilojn, redekori per helaj farboj, ĉesi uzi la lifton.

Hejme, post anheladi sur la ŝtuparo, mi povus okupiĝi per aliaj ebloj: ŝanĝi la ampolojn, aĉeti lokajn legomojn, ekuzi ekologiajn aparatojn, meti sunpanelon sur la tegmenton.

Kaj studo publikigita ĵaŭde pretendis, ke ĝi malkovris la plej efikan metodon por batali klimatan ŝanĝon: mi povus ĵuri ne havi infanon.

Ĉi tiuj konvinkaj alvokoj al individua agado — en firmaaj reklamoj, lernejaj libroj, kaj la kampanjoj de ĉeffluaj mediaj grupoj, aparte en la okcidento — ŝajnas tiel naturaj, kiel la aero, kiun ni spiras. Sed lii povus apenaŭ esti pli misgvidaj.

Legi plu

1 komento

Enarkivita sub aktivismo

Similaĵoj kaj malsimilaĵoj inter la romanoj Marta kaj Lilio

Ĉi tiu artikolo estas gastartikolo de Paulo Silas. Vi povas legi la blogon de Paulo ĉi tie.

La pollingva romano Marta, verkita de Eliza Orzeszkowa, origine aperis en 1873. La Esperanta traduko, de Zamenhof, aperis en 1910. Ĝi rakontas la malfacilan vivon de virino, kies nomo ja estas Marta, kiu, post la morto de sia edzo, ne sukcesas trovi enspezofonton. Ŝiaj diversaj provoj montriĝas vanaj kaj ŝi perceptas, ke tie kie ŝi povus labori, la kutimo diktas ke nur viroj dungiĝu. Mi ekvolis legi ĝin depost kiam aperis en la blogo Egalecen afiŝo kiu demandas, ĉu Marta estas “la unua feminisma romano en Esperanto. Ariel, kiu verkis la artikolon, en la lasta alineo konkludas ke la romano estas feminisma, sed samtempe bedaŭras, “ke ĝi estas tradukaĵo kaj ne originalo”.

Screen Shot 2017-07-31 at 10.04.49.pngKomence de ĉi tiu jaro, mi legis la originalan romanon Lilio, verkita de la aŭstralia esperantistino Edith Alleyne Sinnotte (1871-1947) kaj publikigita en 1918. Semajnojn poste, mi legis la romanon Marta. Mi neniom atendis, ke inter la du romanoj povus ekzisti ligiloj. Nur hazarde okazis, ke mi legis ilin kun relative malgranda tempospaco. Oni povus tiukuntekste ekdemandi, ĉu Lilio kapablas ŝtopi la mankon indikitan de Ariel. La respondo bedaŭrinde estas plej probable nea; kio tamen ne signifas, ke la simileco inter la du romanoj estas nepritraktinda. Ĉi tie, mi resumas la similaĵojn – plus kelkajn malsimilaĵojn – kiujn mi trovis ĉe Lilio, kompare kun la intrigo de Marta.

Legi plu

2 komentoj

Enarkivita sub literaturo

Kvin virinaj verkistoj de Esperantujo, kiujn ni rekomendas

Unua_libro_plLa 26an de Julio estas la datreveno de la aperigo de la Unua Libro, la libro konsiderata la komenco de la lingvo Esperanto. Estas taŭge, laŭ mi, ke la verda lingvo enkondukiĝis per libro, ĉar Esperanto havas gravan literaturan historion. Mi estis inspirita de la okazo verki iom pri virinaj aŭtoroj en Esperantujo, kiuj bedaŭrinde estas malmultaj kaj ofte ignorataj.

Ĉi tie mi listigas kvin verkistinojn, kune kun iuj verkoj rekomendindaj de ili. Kie eblas legi interrete, mi donis ligilojn, kaj alie mi donis ligilojn al interretaj vendejoj.

Legi plu

5 komentoj

Enarkivita sub literaturo

Genro kaj Sekso: Teoriaj Aliroj

La plej kutima klarigo kiun oni donas pri la distingo inter genro kaj sekso estas jena: Sekso estas biologia, dum genro estas socia. Tiu klarigo povas esti tre utila por komprenigi ke homaj ecoj ne estas diktitaj de iliaj korpoj, sed samtempe ĝi estas tro simpliga. En ĉi tiu artikolo, mi ŝatus atentigi pri aliaj eblaj difinoj de la interrilato inter sekso kaj genro, laŭ pluraj diversaj teoriaj skoloj de feminismo kaj kviraj studoj. Pro koncizeco mi prezentos ilin en du grupoj: mal/konstruismaj kaj postkonstruismaj teorioj (Lykke, Feminist Studies, 2010).

La disvastiĝo de “genro” kiel koncepto kaj la supre menciita klarigo (sekso/genro = biologia/socia) reprezentas kion Nina Lykke nomas mal/konstruismo. La nomo venas de la ideo ke genro estas socia konstruo kaj tiuj ĉi teoristoj strebas malkonstrui ĝin, t.e. analizi la procezojn malantaŭ ĝi. Mal/konstruismo mem konsistas el pluraj skoloj, kiuj estis plej influaj en la 80aj kaj 90aj jaroj de la 20a jarcento, sed oni povas trovi ĝiajn radikojn jam en la verko La Dua Sekso (Le Deuxième Sexe) de Simone de Beauvoir, esprimitaj ekzemple en la fama citaĵo “Oni ne naskiĝas, sed iĝas, virino” (1949). Temas do pri emfazo de tio ke genron oni faras, ne esence havas.

8600697604_671f9ba246_kLa graveco kaj utilo de mal/konstruismo estas plej bone videblaj kontraste al la ĝistiama kompreno de genro, bazita sur biologia determinismo, kiu laŭ multaj estas la radiko de genra malegaleco. Tian pensmanieron oni povas rimarki eĉ hodiaŭ: oni daŭre asignas virinajn aŭ viriĉajn rolojn al homoj surbaze de iliaj korpoj. Ekzemple, ekde kiam homoj naskiĝas kaj oni asignas al ili sekson, oni “ricevas” kun ĝi ankaŭ genron – oni ricevas inan aŭ iĉan nomon, bluajn aŭ rozkolorajn vestaĵojn, pupojn aŭ aŭtetojn, kaj tio estas nur komenco de genraj roloj kiuj akompanos onin la tutan vivon. La enkonduko de teoria distingo inter sekso kaj genro ege helpis rimarkigi tiun problemon kaj igi genrajn rolojn priparolataj en la socio kiu antaŭe konsideris nur biologion kiel valid(ig)a klarigo de malsimilaĵoj inter inoj kaj iĉoj. Tio do kontribuis al kontraŭbatali esenciismajn kredojn, kio estas grava paŝo direkte al genra egaleco.

Legi plu

2 komentoj

Enarkivita sub edukado, lingvo

Konceptoj Pri Komunumoj

Kiel Esperantisto, kiu okupiĝas pri la socijusteca movado, mi ofte pensas pri la vorto ‘komunumo’.

La ĝenerala difino de komunumo estas granda aŭ malgranda grupo de homoj, kiuj havas ion komunan. Tio povas esti ekzemple religio, normoj, identeco, ŝatokupoj ktp. La Esperantistaro estas ekzemplo de granda komunumo, kaj ankaŭ oni povus paroli pri la komunumoj de homoj, kiuj uzas rultabulojn aŭ aŭskultas metalrokan muzikon.

En la pasinto komunumoj estis ĉefe bazitaj sur fizika proksimeco kaj la simileco de siaj membroj. Nuntempe daŭre ekzistas tiaj malpli grandaj (sub)komunumoj, sed en nia ‘tutterisma’ mondo ni havas iun pli vastan koncepton, kiu pritraktas kaj lokajn kaj interretajn interagojn de la membroj. Ĉi tiuj komunumegoj ofte strebas esti ‘inkluzivaj’, bonvenigaj al iu ajn nova homo, kiu interesiĝas pri la grupo.

Kapitalismo subtenas ĉi tiun modelon de komunumegoj, ĉar estas utile por grandaj firmaoj havi tiel facile varbeblajn celgrupojn. Homoj nuntempe parolas pri ‘nerda kulturo’, sed post iom da analizo, evidentiĝas, ke estas fakte apenaŭ iuj koheraj trajtoj, kiuj kunligas homojn identigantaj sin kiel ‘nerdoj’. Unu nerdo povas havi tute malsaman politikon, amikaron, ŝatokuparon ktp., ol alia. Sed tiu ‘nerda kulturo’ estas subtenata de pornerdaj kongresoj, vestaĵproduktantoj, videoludfirmaoj, kaj aliaj, ĉar ĝi provizas facilan celgrupon, kies membroj eĉ fieras pri esti nerdo, kaj feliĉe aĉetos tiujn produktojn.

nerdajcxemizoj.png

Jen la diversaj rezultoj, kiujn oni ricevas serĉinte ‘T-ĉemizoj por nerdoj’

Vi eble pensas, ke tio ne estas malbona afero. Se homoj volas aparteni al tiaj grandaj grupoj kaj ĝui la senton de solidareco, ĉu vere estas problemo?

Legi plu

2 komentoj

Enarkivita sub analizo