Kategoriaj arkivoj: aktuale

‘Vi estas tro bona por partopreni’ – sportoj kaj la genra duumo

Caster Semenya, post venko de arĝenta medalo en 2012. Foto de Tab59 laŭ CC BY-SA 2.0.

‘Vi ne rajtas kunkuri, ĉar vi estas tro bona. Tio estas nejusta por la aliaj.’

Jen la mesaĝo, kiun Caster Semenya, multfoje premiita Olimpika kuristo el Sudafriko, efektive ĵus ricevis. IAAF, la Internacia Asocio de Atletikaj Federacioj, ĵus aprobis regulon, kiu devigos al atletinoj kun tro altaj niveloj de testosterono submetiĝi al medicina terapio. La specifeco de la kategorio, kaj la tempumo, sugestas ke la regulo estis kreita specife por celi Semenyan. Por povi kuri en konkursoj en novembro, ŝi devos preni drogojn por fiksi siajn hormonojn ekde nun ĝis tiam.

Sonas absurde, sed estas vero. Kaŝiĝante malantaŭ la kurteno de medicinaj vortoj kiel hyperandrogenism kaj ideoj de ‘egaleco’ kaj ‘justeco’, grandparte okcidentaj asocioj premas tiujn medikamentojn al ĉefe nigraj, neokcidentaj virinoj.

Tio ne estas la unua fojo por Semenya. En 2016, post venki 800m-an konkurson, ŝi estis afliktita de kontroversio. Lyndsey Sharp, brita, blanka kuristo, kiu venis en la 3a vico, larmoplene plendis, ke ŝi ne havis ŝancon venki pro tio, ke la aŭtoritatoj NE devigis al Semenya kaj aliaj atletoj redukti siajn hormonnivelojn. Aliaj britaj, blankaj atletoj saltis por defendi Lyndsey-n kaj ataki Semenyan.

La ideo de ‘nejusta avantaĝo’ radikiĝas en la blanka genra duumo elpensita dum la naskiĝo de koloniismo. Oni kreis ŝablonojn de ineco kaj iĉeco, surbaze de ‘dezirindaj’ blankaj homoj, kaj markis ĉion ekster tiuj limoj kiel falsan. Kiel iu pepanto rimarkis: kiam oni laste levis demandon pri la hormonniveloj de blanka atletino, konkursante pri martelĵeto?

Legi plu

Komenti

Enarkivita sub aktuale, amaskomunikiloj, novaĵoj, Sporto

Blua Lundo – ĉu nova ferio?

Ĉimatene mi vidis la jenan reklamon de mia allaboreja buso: 30%a rabato sur ĉio en nia vendejo – Blua Lundo solvita!

“ ‘Blua Lundo’?” mi pensis. “Ĉu estas iu nova Nigra Vendredo, pri kiu mi forgesis…?”

Do mi guglis, kaj refreŝigis la memoron: Blua Lundo (‘blua’ signifante ‘trista’) estas “tago”, unue dokumentata en 2005 ĉe Sky Travel, brita novaĵfabriko. Laŭ iuj kvazaŭsciencaj formuloj, oni kalkulis la ‘plej tristan tagon de la jaro’, almenaŭ en la norda hemisfero, uzante la jenajn kondiĉojn: vojaĝdaŭro, malfruoj de publikaj veturiloj (ofta okazo en Britio), tempo farante kulturajn aktivaĵojn, tempo malstreĉiĝante (kaj respektive streĉiĝante), tempo dormante, tempo pakante, tempo prepariĝante, tempo depost Kristnasko…

En la angla ni havas esprimon: “Donu al iu colon kaj tiu kuros mejlon”. Ĝi signifas, ke se vi donas al iu iom da spaco aŭ tolero, tiu preter- kaj misuzos vian oferton. Mi pensas, ke ĝi estas tre taŭga ĉi tie por priskribi la modernan sindromon de feritagoj.

Ĉar nun ĉio estas Tago. Festu Valentinan Tagon, manĝante en burĝa restoracio aŭ plorante en burĝajn ĉokoladojn. Festu Paskon vorante artizanajn ovojn, kiuj kostis preskaŭ £100. (Tiam estas bonvena paŭzo, kie ni povas eskapi de konsumismo per somerferioj en Ibizo.) Festu Halovinon trinkante vinon kaj portante plastan maskon uzotan nur por unu vespero. Festu Nigran Vendredon aĉetante tuj bedaŭrotajn objektojn. Festu Kristnaskon per ĉiam pli kostaj donacoj, ĉiam pli grasa malagreaĵo, ĉiam pli pliaj plioj, nun patronata de Amazon Alexa™.

Kaj ne zorgu! Ni eĉ sukcesis profitigi vian triston. Ne plu vi devos toleri tutan Januaron sen festotago: nun estas Blua Lundo. Plendu, tristu, kaj aĉetu aĉetu aĉetu – vi meritas tion!

Pardonu, se ĉi ĉio sonas terure pesimisma. Apenaŭ estas novaĵo diri, ke kapitalismo plu marŝas antaŭen, ĉiam antaŭen. Sed eble estas ĉar en la lastaj jaroj mi ja sukcesis akiri sufiĉan mensan pacon, ke mi nun aparte ĉagreniĝas de ĉi tiu afero.

Ferioj devus esti periodo de ripozo kaj malstreĉiĝo, sed nun ili fariĝas streĉo, mensa kaj financa, en si mem. Kaj nun ĉio povas esti festo, eĉ la tristeco.

Do ĉi tio ne estas manifesto, sed pensigo. Estas facile kaptiĝi en la fluo de informoj kaj novaĵoj, de pepoj kaj afiŝoj, sed memoru dediĉi tempon por esplori vin mem. Eble la koncepto de feritagoj estas tute ne savebla. Mi ne scias. Sed mi ja scias tion: mi ne trovis mian pacon diboĉante per alkoholo aŭ ĉokolado aŭ elektraj aparatoj, nek en la “reala mondo” nek en Esperantujo. Mi trovis tion meditante, kreante rutinojn, prioritatigante miajn arton kaj amikojn.

Se hodiaŭ estas Blua Lundo, ĝi estu blua pro la sennuba ĉielo de nia latento.

‘Clear Skies’ de Chad Sparkes, uzita laŭ CC BY 2.0

Komenti

Enarkivita sub aktuale, amaskomunikiloj

Moda revolucio

Antaŭatentigo: morto, priskribo de malfacilegaj labor- kaj vivkondiĉoj

La 24an de aprilo 2013, 1129 homoj mortis en Dako (Bangladeŝo) kiam la 8-etaĝa konstruaĵo “Rana Plaza” kolapsis. Krome, ĉirkaŭ 2500 homoj vundiĝis. Temis pri historie la plej granda akcidento rilata al vestaĵindustrio. Nome, la konstruaĵo enhavis vestaĵfabrikojn, kaj plejparto de la viktimoj estis ties laboristoj. La kaŭzo de la akcidento estis ke la konstruaĵo estis malsekura kaj netaŭga por fabrikoj – tamen, ĝi estis tiel uzata. Krome, malgraŭ tio ke oni sciis pri la eblo de kolapso (jam la antaŭan tagon aperis krevaĵoj en la muroj de la konstruaĵo), la laboristoj estis devigitaj iri al sia laborejo. Tio montras ke prioritatigitaj estas profitoj de firmaoj, kaj ne sekureco de homoj.

Bangladeshi_women_sewing_clothes

Tiaj maltaŭgaj kaj danĝeraj laborkondiĉoj ne estas unikaĵo en bangladeŝaj vestaĵfabrikoj. Tamen, ĉirkaŭ kvar milionoj da homoj laboras en vestaĵindustrio en Bangladeŝo – plejparte junaj virinoj. Ili kutime laboras pli ol 14 horojn ĉiutage kontraŭ tre malaltaj salajroj, ĉar ili ne havas alian eblon: alikaze ili verŝajne entute ne havus laboron. La vestaĵoj, kiujn ili amase kaj rapidege produktas, estas malmultekoste vendataj en butikoj en landoj de la unua mondo. Mi mem loĝas en Eŭropo, kaj multo de la vestaĵoj aĉeteblaj ĉi tie estis produktitaj en tiaj kondiĉoj. Tial mi hodiaŭ ŝatus turni min al aliaj homoj kiuj kiel mi loĝas en la okcidenta mondo kaj kiuj eble tute ne scias kie, fare de kiuj, kaj en kiaj kondiĉoj iliaj vestaĵoj estis kreitaj. Legi plu

2 komentoj

Enarkivita sub aktivismo, aktuale, edukado, ĉiutaga vivo

Egalecen kongresas

De la 23a ĝis la 30a de Aŭgusto 2016 okazis la 101a Universala Kongreso de Esperanto, en Nitro (Slovakujo) . El la teamo de Egalecen, Manuela kaj Paŭlina partoprenis la eventon, kaj nun ni ŝatus kundividi kun niaj legantoj kelkajn rakontojn kaj impresojn pri ĝi, per tiu ĉi raporto.

Jam dum la alventago ni havis la eblon iom “Egalec-umi” dum la Movada Foiro: tie, kvankam ni ne havis propran tablon, ni kaptis la okazon por babili kun reprezentantoj de aliaj organizoj, renkonti kelkajn el niaj legantoj, kaj disdoni kelkajn el la printitaj libretoj de Egalecen.

La plej rimarkinda afero estas la rolo, kiun Egalecen havis en la ĉijara tema programo de la kongreso, “Lingva justeco – Socia justeco”. Kiam la temo estis anoncita antaŭ pli ol jaro, ni pensis ke ni ne povas maltrafi la okazon kontribui al ĝi.

En Nitro, la kongresa temo estis traktita oficiale en kvar sesioj dum la semajno.

egalecen uk

La unua, enkonduka, sesio konsistis el du ĉefaj kontribuoj: Xavi Alcalde parolis pri lingva justeco, kaj Giuliano Turone pri la tre aktuala situacio de rifuĝintoj. Krome, kiel panelistoj, ĉeestis ankaŭ ni (Manuela kaj Paulinka) kaj Giridhar Rao, kiuj jam enkonduketis siajn respektivajn sesiojn okazontaj dum la sekvaj tagoj, kaj la ĉefrespondeculo pri la kongresa temo José Antonio Vergara (se vi volas legi la prezenton pri nia sesio, vi trovos ĝin ĉi-tie).

Marde do okazis la dua sesio pri kiu ni respondecis. Ni titolis nian programeron “Ĉu Esperantujo estas justa? Analizo laŭ pluraneca perspektivo”. Unue ni enkondukis la koncepton de pluraneca feminismo kaj sekve ni provis apliki ĝin sur kelkajn fenomenojn en la Esperanto-komunumo kun la celo atentigi pri ĝiaj certe ekzistantaj sed ofte ignorataj malegalecoj kaj espereble sugesti iujn manierojn plibonigi la situacion.

La ĵaŭda sesio estis gvidita de Giridhar Rao kaj dediĉita al lingva justeco en edukado. Ĉi tiun temon oni celis diskuti sur diversaj niveloj: la klasĉambra pedagogio, la lernolibroj kaj lernomaterialoj, la studprogramo, la eduk-administrado, la lingva politiko ktp. Bedaŭrinde fine iuj niveloj ne estis funde pritraktitaj, ĉar la diskutoj tro plilongiĝis, kaj fokusiĝis ĉefe sur la (ne)instruado de la angla kaj de la Esperanta lingvoj en la lernejoj. Tamen la sesio estis tre vigla, kaj evidentiĝis kiel la supre-menciitaj niveloj estas interligitaj, kaj malfacilas diskuti ilin aparte.

En la fina sesio oni provis atingi iujn konkludojn surbaze de la tutsemajnaj prelegoj kaj diskutoj. La sesio estis bazita ĉefe sur intervenoj de la publiko, kiu levis multajn relevantajn demandojn. La temo certe estis tre kompleksa kaj defia, kaj pro tio la starigitaj demandoj eble ne trovis definitivajn respondojn. Tamen, sendube estis paŝoj en la ĝustan direkton. Ni rimarkis ke la homoj vere aŭskultis, komprenis, kaj eĉ aplikis la aferojn, kiujn ili lernis dum la semajno. Ekzemple, la aŭskultantaro tuj pridiskutigis la teatraĵon La Kredito, kiu okazis nur la antaŭan vesperon, rimarkigante la neceson kritike evalui ĝin aplikante la de ni proponitan lenson. Tio montras ĝian aktualecon kaj proksimecon al la ĉiutaga vivo en Esperantujo.

Krom la supre priskribitaj kvar sesioj dediĉitaj al la kongresa temo okazis ankaŭ aliaj programeroj ligitaj al la sama temo. Nome, dum la Kleriga lundo okazis la programero “Socia justeco – kion praktike vi povas pripensi kaj fari?”, gvidita de Adjé Adjévi kaj Elisabeth Schwarzer, kun fokuso pri kontraŭseksisma kaj kontraŭrasisma agado kaj en Esperantujo, kaj ekster ĝi.
Ni tre ŝatis la proponatan temon, kaj la eblon por la partoprenantoj aktive diskuti pri ĝi, tamen ni sentis la mankon de iu kadro por difini la temon, por ke ĝi ne restu tiom ĝenerala, kaj ankaŭ pro tio laŭ ni la intervenoj estis iom bazaj. Ankaŭ mankis pluraneca perspektivo, kaj la parto pri kontraŭrasisma agago estis iom flankenmetita. Same kadre de la Kleriga Lundo István Ertl gvidis tre interesan prelegon pri literatura justeco, kiu tuŝis plurajn punktojn, kiel lingva diskriminacio en literaturo, kaj reprezentado de subpremitaj grupoj en literaturo. Ni partoprenis en ambaŭ la programeroj kaj aktive engaĝiĝis en la tieaj diskutoj, kiuj ofte pludaŭris post la sesioj mem.

La UK donis al ni multajn instigojn kaj ideojn, kaj dum la venontaj semajnoj ni alportos al vi pliajn blogerojn inspiritajn de la tieaj fruktodonaj dialogoj.

Save

Komenti

Enarkivita sub aktivismo, aktuale, movado

La malcertaj originoj de la Internacia Virina Tago

(fontoj: Vikipedio kaj Chiara Lalli “L’invenzione dell’8 marzo”)

“La Internacia Virina Tago estas celebrata hodiaŭ, ĉar iuj laboristinoj mortis bruligitaj en incendio en tekstila fabriko la 8an de Marto antaŭ multaj jaroj”.

La unuan fojojn kiam mi aŭdis tiun ĉi rakonton, estis de mia instruistino en bazlernejo, kaj ekde tiam mi ĉiam sciis ke tio estas la origino de la Internacia Virina Tago. Nur hieraŭ mi malkovris ke tiu estas fakte fonda mito, kaj ke la originoj de tiu ĉi evento estas malcertaj, inkluzivantaj diversaj versioj, kiuj miksiĝis en rakonto kiu tute ne similas al preciza historia rekonstruo.

Ni eku de la komenco. En 1910 la 2-a Internacia Socialista Virina Konferenco en 1910 (en Kopenhago) akceptis la proponon de Klara Zetkin, ke oni starigu daton en ĉiu lando, por promocii la sociajn, ekonomiajn kaj familiajn rajtojn de virinoj, kaj unuavice ilian voĉdonrajton.

Ĝis 1915 oni celebris plurajn Virinajn Tagojn en pluraj urboj. La unua oficiala 8a de Marto estis en Germanujo en 1914, kaj la dato ŝajnis hazarda.

Post tri jaroj, en 1917,  en Sankt-Petrogrado laboristinoj celebris la Internacian Virinan Tagon per protestmarŝoj kontraŭ la milito kaj la malsato.  Tiuj eventoj estas konsiderataj la komenco de la Rusa Revolucio de Februaro, kiu devigis la caron Nikolaon la 2-an abdiki.

Nur en 1977 la Unuiĝintaj Nacioj proponis tagon por virinoj (United Nations Day for Women’s Rights and International Peace) kaj multaj landoj elektis la 8an de Marto kiel daton.

Ĉiukaze, kio estas plej grava ne estas scii ekzakte la historiajn faktojn malantaŭ tiu ĉi evento. Ĉefe gravas kompreni ke ĝi ne estas simpla “festo de virinoj”, nek simpla memortago de mortintaj laboristinoj. Ĝi estas tago kiam oni festas la atingojn en la kampo de genra egalrajteco, kaj memor(ig)as pri la bataloj kiuj ankoraŭ estas aktualaj. Ni ne forgesu pri tio, kaj laŭ tio ni elektu kiel plej bone celebri .

 

Komenti

Enarkivita sub aktivismo, aktuale

Post Kolonjo, ni ne povas lasi ke la bigotoj ŝtelu la feminismon.

(de Laurie Penny, originala versio ĉe  http://www.newstatesman.com/politics/feminism/2016/01/after-cologne-we-cant-let-bigots-steal-feminism, tradukita de Manuela Ronco)

Enhavaverto: seksperforto, mizogineco, rasismo.

Kial ni ne povas ĉiam taksi seksan molestadon tiom serioze kiom ni faras kiam enmigrintoj kaj islamanoj estas implikitaj kiel kulpuloj?
En ia perverta maniero, estas progreso. Post monatoj de hundo-fajfila ksenofobio, eŭropaj aŭtoritatoj finfine komencis trakti migrantojn, kiel ili traktus ajnan alian civitanon. Ili atingis tion elektante ne krii kiam migrantoj estas akuzataj de seksperforto kaj atakado de virinoj.
En Silvestro en Kolonjo (Köln), Germanio, centoj da homoj, preskaŭ ĉiuj laŭdire de ‘araba kaj nordafrika’ aspekto, kaj inkluzive multaj azilpetantoj, brutale atakis virinojn, kiuj festis en la centra placo, per ŝteloj, palpadoj, kaj forŝirado de vestoj. Almenaŭ unu plendo pri seksperforto estis registrita. La polico kaj la gazetaro komence reagis malrapide, kaj la urbestro de Kolonjo reagis al sekvaj protestoj sugestante al virinoj adopti kondut-kodon en publiko kaj teni sekurec-distancon inter si kaj strangaj viroj.

Tiu ĉi ne estas la unua fojo kiam reprezentantoj de Eŭropa urbo respondas al ekapero de seksa perforto per kulpigo de la virinoj. Estas la unua fojo en lastatempa historio ke la dekstrula gazetaro ne aliĝis en la kondamno de tiuj malmodestaj ĉiesulinoj, kiuj kuraĝas pensi ke ili povus amuziĝi sen zorgi pri kian ‘inviton’ ili estas sendantaj al viroj. Anstataŭe, la dekstra alo … kulpigas liberalulojn. Kiuj ŝajne kaŭzis ĉi tion kuraĝante sugesti ke rifuĝintoj devas povi veni al Eŭropo sekure.

Legi plu

2 komentoj

Enarkivita sub aktuale, femismo, politiko, rasismo