Kategoriaj arkivoj: edukado

Moda revolucio

Antaŭatentigo: morto, priskribo de malfacilegaj labor- kaj vivkondiĉoj

La 24an de aprilo 2013, 1129 homoj mortis en Dako (Bangladeŝo) kiam la 8-etaĝa konstruaĵo “Rana Plaza” kolapsis. Krome, ĉirkaŭ 2500 homoj vundiĝis. Temis pri historie la plej granda akcidento rilata al vestaĵindustrio. Nome, la konstruaĵo enhavis vestaĵfabrikojn, kaj plejparto de la viktimoj estis ties laboristoj. La kaŭzo de la akcidento estis ke la konstruaĵo estis malsekura kaj netaŭga por fabrikoj – tamen, ĝi estis tiel uzata. Krome, malgraŭ tio ke oni sciis pri la eblo de kolapso (jam la antaŭan tagon aperis krevaĵoj en la muroj de la konstruaĵo), la laboristoj estis devigitaj iri al sia laborejo. Tio montras ke prioritatigitaj estas profitoj de firmaoj, kaj ne sekureco de homoj.

Bangladeshi_women_sewing_clothes

Tiaj maltaŭgaj kaj danĝeraj laborkondiĉoj ne estas unikaĵo en bangladeŝaj vestaĵfabrikoj. Tamen, ĉirkaŭ kvar milionoj da homoj laboras en vestaĵindustrio en Bangladeŝo – plejparte junaj virinoj. Ili kutime laboras pli ol 14 horojn ĉiutage kontraŭ tre malaltaj salajroj, ĉar ili ne havas alian eblon: alikaze ili verŝajne entute ne havus laboron. La vestaĵoj, kiujn ili amase kaj rapidege produktas, estas malmultekoste vendataj en butikoj en landoj de la unua mondo. Mi mem loĝas en Eŭropo, kaj multo de la vestaĵoj aĉeteblaj ĉi tie estis produktitaj en tiaj kondiĉoj. Tial mi hodiaŭ ŝatus turni min al aliaj homoj kiuj kiel mi loĝas en la okcidenta mondo kaj kiuj eble tute ne scias kie, fare de kiuj, kaj en kiaj kondiĉoj iliaj vestaĵoj estis kreitaj. Legi plu

1 komento

Enarkivita sub aktivismo, aktuale, edukado, ĉiutaga vivo

Diru NE al Perforto Kontraŭ Virinoj!

Enhavaverto: diversaj priskriboj de perforto

Ĉiujar16_days_logo_english1e inter la 25a de Novembro (Internacia Tago de Elimino de Perforto kontraŭ Virinoj) kaj la 10a de Decembro (Internacia Tago de Homaj Rajtoj) okazadas la tutmonda kampanjo 16 Tagoj de Aktivismo kontraŭ Genre Bazita Perforto. La kampanjo estas vere internacia, do profitu de la ŝanco trovi organizojn en via propra regiono, kiuj okupiĝas pri ĝi kaj okazigas proteston, ekspozicion, diskuton, filmmontradon, monkolekton, trejnadon, subskribadon de peticio aŭ alian agadon. Ankoraŭ restas kelkaj tagoj ĝis la fino de la kampanjo, do ni ŝatus kuraĝigi vin trovi kaj partopreni unu el la konektitaj eventoj en via loĝloko. Dume, ni volas kontribui almenaŭ per disvastigi informojn kaj malpruvi mitojn pri perforto kontraŭ virinoj. Legi plu

Komenti

Enarkivita sub aktivismo, edukado

Karnavalaj memoroj

Hodiaŭ en multaj landoj oni festas la Karnavalon, tradician katolikan feston, kies plej karakteriza trajto estas vestado de maskoj kaj kostumoj. Ĝi estas ofte tre ŝatata festo de la infanoj, sed ankaŭ de la plenkreskuloj.

Verdire dum mia infanaĝo mi neniam aparte ŝatis la Karnavalojn, tamen mi estis kvazaŭ fata turchina004devigata ilin festi, kaj ĉiujare partopreni al tedaj kaj bruaj paradoj, surhavante ofte malkonfortajn kaj foje iom ridindajn kostumojn. Pri tiuj festoj mi havas kelkajn memorojn, inter kiuj du restis bone impresitaj en mia kapo, eĉ post tiom longa tempo.

Unu jaron, kiam mi estis eble 4 aŭ 5 jaraĝa, por la Karnavalo mi havis kostumon de Blua Feino. Mia avino kudris por mi hejmfaritan robon helbluan, kun oraj steloj sur ĝi, kaj konusforman ĉapelon, el kiu eliris miaj longaj brunaj haroj. Mi estis en urba festo kun miaj geavoj kaj onklino, kaj ĈIUJ homoj dum la parado haltigis ilin por komplimenti pro kiom bela mi estis. Mi ne dubas, ke mi aspektis bele, kaj ke la homoj sincere komplimentis, sed ĉu vere temis nur pri tio? Nun mi havas la senton, ke tiu sinteno kaŝas aliajn signifojn kaj povas esti danĝera, ĉefe se mi pensas pri la dua okazaĵo, kiun mi volas ĉi-tie rakonti.

Alian jaron en la infanĝardeno oni organizis grandan karnavalan feston. Tiun tagon ni ĉiuj devis iri vestitaj en niaj kostumoj, kaj estis kvazaŭ kompeticio, pri kiu havas la plej belan. Ankaŭ ĉifoje, danke al la laboro de la familiaj kudristinoj, mi havis belan hejmfaritan kostumon, sed ĝi estis de blanka urso.

orso bianco003Laŭ kion mi memoras, mi tre ŝatis ĝin, kaj mi sentis min mojosa en ĝi. Tamen, alveninta al la festo, mi rimarkis ke ĉiuj miaj amikinoj estis princinoj, feinoj, Cindrulinoj, Neĝulinoj… kaj ne nur mi estis la nura en genroneutrala kostumo, sed ankaŭ la reagoj de la plenkreskuloj estis tute malsamaj al mi kaj al ili. Neniu komplimentis pri kiom mi estis originala, sprita, simpatia, aminda, memfida besto. Eble iu el vi  nun pensas ke mi troigas, ĉar ja mi devas verki artikolon pri  (mal)egaleco, sed  konsciu ke pasis preskaŭ 30 jaroj ekde tiu tago, kaj mi ankoraŭ    tutbone memoras  kio okazis. La infanlerneja instruisto vagis tra la salono kun fotilo,  kaj de tempo al  tempo kolektis iujn infanojn por fari grupajn fotojn. Kiam ri  alproksimiĝis al mi kaj  miaj amikinoj, ri petis fari fotojn kun la “etaj damoj”. Evidente mi ankaŭ volis esti fotita kun miaj amikinoj, kaj la instruisto reagis kvazaŭ mia ĉeesto fuŝus la belan bildon ri havis en sia kapo. Ri faris la foton maleme, kaj poste volis nepre fari alian sen mi, “nur kun la damoj”…

Mi ne volas diri, ke mi havis traumon el tio, sed tiaj okazaĵoj (kiuj ripetiĝas ofte en la vivoj de ĉiuj infanoj) verŝajne ne estas senkonsekvencaj. Mi devas agnoski ke mi mem senkonscie ofte pli spontane gratulas infaninon pro ŝia beleco aŭ eleganteco, kaj knabon pro lia forto aŭ lerteco. Tio estas stulta.

Diverseco mojosas, kaj ekzistas aro da pozitivaj kvalitoj pro kiuj eblas gratuli homon, sendepende de ria genro: ni klopodu memori tion, venontfoje ni komplimetos infanon, kaj ni estos farantaj jam gravan paŝon al pli egaleca kulturo.

 

 

2 komentoj

Enarkivita sub edukado, ĉiutaga vivo

Unu bildo ilustras gravajn konceptojn

Hodiaŭ ni prezentas al vi diagramon klarigantan kelkajn bazajn konceptojn kaj terminojn pri sekso, genro kaj orientiĝo. Ilia kompreno tre utilos al vi kiam vi partoprenos en rilataj diskutoj. Pri la distingo inter genro kaj sekso ni jam pli detale skribis ĉi tie.

La jena diagramo aperis en la 21a Beletra Almanako, kiu ĵus eldoniĝis, kaj la belan ilustraĵon kreis Max Elbo. Ĉi tiu numero de Beletra Almanako cetere enhavas pliajn verkojn rilatajn al temoj, pri kiuj ni interesiĝas en Egalecen, kaj ni varme rekomendas ĝin.Diagramo (1280x978)

 

4 komentoj

Enarkivita sub edukado

Mesaĝo al kongresorganizantoj: Pli da genropcioj, ni petas

Enhavaverto: transmisogeneco, biologia deteminismo.

Aliĝante al kongreso, oni ofte vidas la jenan:

Sekso:

vira

ina

Aŭ foje, eble iomete ŝerce, oni vidas tion:

Sekso:

ina

malina

Kun tio mi trovas du problemojn: 1) la uzo de ‘sekso’ anstataŭ la pli egala kaj trafa vorto ‘genro’, 2) la malinkluzivo de aliaj genroj.

“Kio misas pri la vorto ‘sekso’?”, vi eble pensas. Nu, kvankam en transgenraj kaj kviraj rondoj estas ankoraŭ pridebatata afero, ĝenerale oni konsentas, ke ‘sekso’ signifas la biologiajn trajtojn kaj generilojn de homoj*, kaj ‘genro’ signifas la socikulturajn rolojn, kiujn oni ricevas surbaze de asignita sekso. Pro tio, ke ja ekzistas transgenraj homoj, kies sekso ne akordas kun ilia genro, ja indas uzi la vorton ‘genro’ anstataŭe.

Ĉi tio ligiĝas al mia dua punkto. En nuntempa okcidenta kulturo, ekzistas du ‘genroskatoloj’, kaj ĉiujn, kiuj ne apartenas en unu, oni abomenas kaj pridemandadas. Ekz. multaj homoj, se ili vidus ulon kun plata brusto, akraj vangostoj, kaj larĝa staturo, kiu portas jupon, ŝminkaĵon, kaj ŝtrumpojn, ili nomus tion ‘transvestulo’, ‘gejaĉo’, aŭ eble eĉ ‘mensmalsanulo’. Ili eble dirus, ke ĉi tiu homo evidente konfuziĝas pri sia propra genro.

Sed kial ekzistu nur du genroj? Kelkaj homoj sentas sin, kvazaŭ ili apartenas tute nek al iĉeco, nek al ineco, sed ie meze. Kelkaj foje sentas sin iĉa, foje ina. Kelkaj homoj sentas sin tute sengenra. Por signifi genrojn, kiuj ne apartenas al la binarioj de ‘iĉeco’ kaj ‘ineco’, oni diras ‘genrokvira’ aŭ ‘neduuma/nebinara’ (tradukoj de la anglaj ‘genderqueer’ kaj ‘non-binary’ – por kapti pli bonan impreson de la ideo mi rekomendas serĉi la blogpaĝaron Tumblr per la anglaj terminoj). En ĉi tiu kampo ekzistas multaj unuopaj genroj, ĉar estas nuancoj inter la genridentecoj, kiujn homoj havas.

Ankaŭ plifortiĝas ĉi tiu argumento se ni ĵetas rigardon al la tuta mondo. Estas multaj kulturoj mondskale, kiuj agnoskas diversmaniere ‘trian genron’. Ekz. pluraj usonindiĝenaj kulturoj kredas je ‘duspirituloj’, kiuj havas kaj iĉajn kaj inajn kvalitojn kaj plenumas specialan rolon en sia socio. En barato, pakistano, kaj bangladeŝo ‘hiĝraoj’ estas iĉseksuloj, kiuj adoptas inajn genrorolojn kaj vestaĵojn, kaj konsideras sin kiel membron de ‘tria genro’. Multaj el ĉi tiuj tradicioj eltretiĝis aŭ preskaŭ eltretiĝis de la brita imperio aŭ hispana konkerado, kaj verŝajne estis multaj, pri kiuj ni nun ne scias. Sed la fakto, ke preskaŭ la sama afero aperas diversloke sendepende montras, ke ne estas unika deziro al ĉi tiuj homoj en nia kulturo. Pli grave, ĉar Esperantujo konsideras sin neŭtrala, egala, kaj tutmonda, ni devus agnoski ĉi tiun diversecon kaj ĝin reprezenti.

Do, kion fari? Nu, mi proponas anstataŭigi la nuntempajn genrelektilojn per io simila al ĉi tio:

Genro:

ina

iĉa

genrokvira/neduuma

alia

preferas ne diri

Preferata pronomo (kun ebleco elekti plurajn):

li

ŝi

ŝli

ri

neniu prefero

Ĉi tiu sistemo reprezentas plimalpli ĉiujn eblecojn de genroj kaj pronomoj. La formulon pri ‘preferata pronomo’ mi aparte rekomendas, se oni printos tion sur kongresŝildoj, sed alie ne endas. La avantaĝoj de ĉi tia sistemo estas pluraj. Unue, homoj, kiuj ne identas sin kiel ‘ina’ aŭ ‘iĉa’, sentos sin pli komforte aliĝante al kongreso. Due, se oni printas la preferatan pronomon surŝilde, oni tute evitas problemojn, kie oni ne certas kion nomi iun alian. Kaj trie, oni ne montras eŭropemecon kaj puŝas la Esperanto-movadon iomete pli estontecen kaj egalecen.

 

*La ‘pridebatata afero’ rilatas al ĉi tio. Ofte estas aferoj, kiujn ni markas kiel ‘biologiajn trajtojn’, ekz. ke ‘inoj estas malpli fortaj’. Sed povus esti inverse – ke genroroloj kaŭzas ĉi tiajn aferojn. Ekz. laŭ ĉi tio studo, patrinoj devis diveni la krutecon de deklivo grimpebla de siaj 11-monataĝaj infanoj. Poste la infanoj grimpis la deklivon. La bebinoj kaj bebiĉoj ambaŭ povis grimpi la saman krutecon, sed la patrinoj naŭoble malpli estimis la kapablon de la bebinoj. Se patrinoj ĉiam opinias siajn filinojn malpli kapable fizike, ili verŝajne malkuraĝigas ilin fari ‘malfacilajn’ ekzercojn kaj strebojn, kaj pro tio la muskoloj de la filinoj malpli fortiĝas. Ĉi tio kaj similaj fenomenoj (ekz. la ekzisto de diversaj kromosom- kaj hormonkombinoj kaj interseksuloj) forte sugestas, ke ankaŭ ‘sekso’ estas afero decidata de socio.

23 komentoj

Enarkivita sub edukado

Gejrajtaj kaj feminismaj movadoj, bonvolu revizii viajn antaŭsupozojn

Ĉi tio estas traduko de origine angla artikolo. La origina artikolo havas multajn ligilojn ene de la teksto, kiujn mi ne transprenis ĉi tien ĉar ili ĉiuj estas anglalingvaj. Do se vi interesiĝas pri la ligitaj artikoloj, bonvolu kontroli la originan blogaĵon.

Enhavaverto: ambaŭseksemfobio, transmisogeneco.

Ni estas en sezono de GLAT-fiero, kaj frapis min la malharmonio, kiu ankoraŭ ekzistas tra diversaj GLAT-fieraj eventoj pri la A- kaj T-partoj de la GLAT-akronimo (Gej-, Lesb-, Ambaŭseksem-, Trans-).

Du amikoj miaj ĉeestis Eŭrop-Fieron (EuroPride) por partopreni forumon pri ambaŭseksemo. Ili raportis, ke montriĝis al ili la kutimaj stereotipoj, kiel ‘elektu unu genron’, kaj skeptiko pri la ekzisto de ambaŭseksemo. Alia amiko ĉeestis London-Fieran (Pride London) eventon, kie prelegantoj uzis la vortojn ‘samseksema’ kaj ‘gejofobio’ dum la tuta aranĝo, malgraŭ ke London-Fiero pretendas esti GLAT+a evento.

Aliaj amikoj ĉeestis London DykeMarch (marŝo por sinidentantaj virecaj lesboj), la semajnon antaŭ London-Fiero, kaj renkontis proteston de grupo de Trans-Ekskluzivaj Radikalaj Feministoj (TERFoj), kiuj kriis transfobiajn sakraĵojn al unu el la prelegantoj. La koncernata preleganto skribis pri tio aliloke (ligilo en la origina artikolo). Kvankam ni eble ja atingis sojlon de transgenra akceptiĝo – kaj komunikilaspektigoj certe draste pliboniĝis dum la lastaj jaroj – transeco restas forte kontestata afero en unuj feminismaj movadoj, kaj estas ankaŭ multe da skeptiko pri neduumaj genroj, nun kiam tiuj ricevas atenton de la komunikiloj.

Mi kredas, ke ĉi tiuj neakceptemoj pri ambaŭseksemo por gej-/GLAT+aj movadoj, kaj pri transajn kaj neduumaj genroj por feminismaj movadoj, radikas samloke. Konscii tion ebligas antaŭenmovi en maniero, kiu ne nur estos pli inkluziva por ambaŭseksemuloj kaj transuloj, sed ankaŭ pli bona por ĉiuj, se ni estos sufiĉe kuraĝaj por fari tion.

La radikoj de feminismaj kaj gejrajtaj movadoj
Parolante tre ĝenerale, feminismaj kaj gejrajtaj movadoj ekaperis similmaniere.

Por feminismo, la mondo, en kiu ĝi aperis, diris, ke estas iĉoj kaj inoj, kaj ke inoj estas malsuperaj al iĉoj. Feminismo tial komencis labori, por ke inoj traktiĝu egale al iĉoj.

Por gejrajtaj movadoj, la mondo, en kiu ĝi aperis, diris, ke estas aliseksemuloj kaj samseksemuloj, kaj ke samseksemuloj estas malsuperaj al aliseksemuloj. Gejrajtaj movadoj tial komencis labori, por ke samseksemuloj traktiĝu egale al aliseksemuloj.*

Problemas, ke kvankam fruaj feminismaj kaj gejrajtaj movadoj ĝuste defiis la duan parton de tio, kion la mondo ĉirkaŭ ili diris pri genro kaj seksumeco (tiun pri malsupereco), ili ĝenerale akceptis la unuan parton (ke ĉiuj povas dividiĝi je la duumo de iĉoj kaj inoj, samseksemuloj kaj aliseksemuloj). Ili ne ekkonsciis, ke la unua parto ankaŭ estas esenca parto de la patriarĥa kaj/aŭ aliseksemnormisma sistemoj, kiujn ili provis defii.

Kompreneble multaj feministoj kaj GLAT+-rajtaj movadoj depost tiam ekrimarkis – kaj korektis – ĉi tiun eraron (du ekzemploj estante pluraneca feminismo kaj kvira aktivismo). Tamen multaj ĉefstilaj feminismaj kaj GLA/T-rajtaj organizoj kaj kampanjistoj plutenas tiujn subkuŝantajn antaŭsupozojn pri duumeco. Kaj ĝenerale estas iliaj voĉoj, kiujn oni aŭskultas.

Plutenante antaŭsupozojn pri duumeco
Mi pensas, ke tio klarigas, kial, kiam mi parolas kun homoj de multaj GLA/T-aj organizoj kaj komunikiloj, ili argumentas, ke ili bezonas daŭre labori, por ke samseksemuloj akceptiĝu, kaj gejofobio eldetruiĝu. Nur post tio okazos ili povos ekokupiĝi pri ambaŭseksemuloj kaj fobio kontraŭ ili (malgraŭ ke estas verŝajne pli ambaŭseksemaj homoj ol samseksemaj, kaj esploroj sugestas, ke ili suferas eĉ pli altan elcenton da menssanaj problemoj). Ĉi tio kaŭzas la strangan situacion, kie unuj kampanjistoj, kiuj konas multajn ambaŭseksemajn aktivistojn, kaj kiuj eĉ mem spertas seksumecon neduume, ankoraŭ apriore parolas pri ‘gejoj’ kaj ‘gejofobio’. Estas zorgo, ke ambaŭseksemo eble ‘malklarigos la akvon’ pro la antaŭsupozoj pri duumeco, sur kiuj baziĝas iliaj kampanjoj. Ili ŝajne ne konsideras, ke ĝi eble gvidos al alternativa modelo de seksumeco, kiu povus esti pli – kaj ne malpli – akceptebla al la homoj, kies opiniojn ili penas ŝanĝi.

La akcepto de antaŭsupozoj pri duumeco ankaŭ klarigas, kial unuj feministoj tiom ĉagreniĝas pro transaj kaj neduumaj genroj. La bazo de ĉio, kion ili laboras efikigi, estas, ke estas du homkategorioj – iĉoj kaj inoj – kaj unu subpremas la alian. Tial ŝajnas grave, ke tiuj kategorioj estu stabilaj (ke homo restu en la genro, kiun ri ricevis naskiĝinte), kaj ke tiuj kategorioj estu facile rekoneblaj de ies ĝenerala aspekto kaj generiloj. Se ne estas tiel, tiam oni ekzorgos, ke kampanjoj bazitaj sur inaj spertoj, aŭ kion faras iĉoj, povus esti pridemanditaj, kaj ke estos malfacilaĵoj pri krei sekurajn lokojn por inoj.

Pensante ĉi tiel helpas nin kompreni, kial la GLAT+a movado ofte aspektas kiel GGGGa movado, kaj kial unuj radikalaj kaj liberalaj feministoj luktas kompreni transajn kaj neduumajn genrojn. Estas reala, profunda, kaj komprenebla timo pri engaĝiĝi kun fluaj kaj neduumaj seksumecoj, kaj kun genroj, kiuj ne kunligiĝas kun tiuj asignitaj naske, aŭ kiuj estas preter la duumo. La timo estas, ke – ĉar la tuta movado baziĝis sur antaŭsupozo pri duumeco – ia pridemandado de tiu antaŭsupozo iel defios, aŭ eĉ malĝustigos, ĉion, kion oni faris.

Sed ni devas revizii tiujn antaŭsupozojn
Tamen, ni ja devas revizii tiujn antaŭsupozojn, kaj ne nur pro la ekskluzivoj na ambaŭseksemuloj kaj transuloj.

Ni devas revizii ilin ĉar ili estas malĝustaj: ĉar genro kaj seksumeco simple ne funkcias tiel. Kaj ni devas revizii ilin ĉar tiuj antaŭsupozoj estas esenca parto de la tre patriarĥaj kaj aliseksemnormismaj sistemoj, kiujn ni penas ŝanĝi. Ni ne povos ŝanĝi tiujn sistemojn se ni akceptas grandan parton de ilia kerno. Eble la kialo mem, kial ni ŝajne daŭre stumblas pri sukcesa forigo na seksismo kaj gejofobio, estas ĉar ni komencas de vidpunkto, kiu ebligas ĝuste tiujn aferojn.

Alternativo: Genra kaj seksuma diverseco (GSD)
Do, kian alternativon mi – kaj multaj aliaj – proponas? Jen: ke ni komencu paroli pri genra kaj seksuma diverseco (GSD) anstataŭ pri iĉoj kaj inoj, aliseksemuloj kaj samseksemuloj.

Unu ekzemplo: nuntempaj kampanjoj instigas al lernejaj edukistoj inkluzivi samseksemulojn (kaj ambaŭseksemulojn) kaj konfidentigi knabinojn kaj fari knabiĉojn pri konsciaj pri seksismo. Ni povus atingi la samajn celojn – kaj multajn aliajn – per pli vasta edukado pri genra kaj seksuma diverseco.

Ekzemple, edukado pri la gamo de seksumaj spertoj (inkluzive allogiĝon al aliaj genroj, ĝuon na aliaj praktikoj, kaj malsamajn nivelojn de seksumemeco) povus profitigi ne nur junulojn, kiuj ne estas aliseksemaj. Ĝi povus helpi al ĉiuj junuloj kompreni, ke estas (ofte pli sekuraj) alternativoj al penis-en-vagina seksumado, kaj ke estas enorde voli seksumi kaj ne voli seksumi, kaj havi ĉiuspecajn dezirojn. Tio povus ebligi al ili komuniki pli malferme kaj pli konsente pri seksumado, kaj respekti tion, kiam ili trovas ke aliuloj havas malsamajn tipojn kaj nivelojn de seksumemeco ol ili.

Edukado pri diversaj genroj povus ne nur profitigi transajn kaj neduumajn junulojn, ebligante al ili ek- kaj elkompreni sian sperton kaj komuniki ĝin al aliaj. Ĝi povus ankaŭ helpi al ĉiuj kompreni la manierojn, per kiuj striktaj genroroloj reduktas iliajn eblecojn, kaj helpi al ili trovi metodojn por sperti kaj esprimi sian genron, kiuj nek limigas ilin (kia ajn ilia genro) nek aliulojn. Tia aliro ankaŭ facile ligiĝus al esplorado, pri kiel seksumeco kaj genro kruciĝas kun aliaj aspektoj de vivspertoj (ekz. raso, klaso, etno, aĝo, kaj religio), kaj kiel subpremaj sistemoj funkcias tra ĉiuj tiuj kampoj.

Edukado estas nur unu ekzemplo. GSDa aliro ankaŭ ege valoras je la flanko, de kiel ni traktas genron kaj seksumecon rilate al sano, krimeco, laboro, kaj komunikilaspektigoj. Kaj ĝi estas aparte taŭga rilate al internaciaj kampanjoj, kie ni ofte kunlaboras kun kulturoj, kiuj ĉiuokaze ne komprenas genron aŭ seksumecon je duumo (alie provoj na feminisma kaj GLAT+-rajta intervenoj riskas devigi tre problemige konsenton al okcidentkultura kompreno na ĉi tiuj aferoj).

Konkludoj
Estas kompreneble, ke unuj feministoj kaj GLATaj kampanjistoj timas revizii kaj ŝanĝi la subkuŝantajn antaŭsupozojn de siaj movadoj. Tio devigus al ili defii sufiĉe draste, kiel ili faras aferojn, kaj estas ege malfacile ne envolviĝi en la manierojn, per kiuj ni rigardas la mondon kaj luktas por niaj rajtoj dum tiom longa tempo. Sed mi kredas, ke estas vera ebleco, ke, tute anstataŭ subfosi niajn movadojn, tia aliro povus doni al ili pli da forto kaj potenco ol ili iam antaŭe havis. Esploroj sugestas, ke inter unu kaj dek elcento da homoj identas sin kiel GLATa (depende de la studo), kaj probable similaj nombroj identas sin kiel feministo. Tamen, multe pli ol triono de homoj spertas allogiĝon al pli ol unu genro, aŭ trovas, ke ria allogiĝo ne ligiĝas al ies genro sed al aliaj aferoj, aŭ entute ne spertas seksuman allogiĝon. Studoj na junuloj trovas, ke multaj el ili uzas terminojn aliajn ol ‘aliseksemulo’, ‘gejo’, ‘lesbo’, aŭ ‘ambaŭseksemulo’ por identi sian seksumecon. Simile pli ol triono de homoj sentas sin iugrade kiel la ‘alia’ genro ol tiu, kiu oni konsideras ilin esti, aŭ kiel ‘ambaŭ’ genroj, aŭ kiel nek nek. Kaj junuloj uzas ege variajn terminojn por resumi siajn genrospertojn.

Se ni komencas de punkto de genra kaj seksuma diverseco, ni bonvenigas en niajn movadojn ĉiujn tiujn homojn kaj ankaŭ tiujn, kiuj identas sin specife kiel GLATulo aŭ feministo. Kun tia nombro ni povus vere ŝanĝi la mondon.

 

* Dankon al la plural homoj, kiuj rememorigis al mi, ke tio estas trosimpligo. Kompreneble estas nur en specifa, okcidenta konteksto, ke genro kaj seksumeco rigardiĝas ĉi tiel (ne tutmonde – gravega punkto, al kiu mi revenas pli poste en la blogaĵo), kaj eĉ tie ĉi tiu duumema pensmaniero estis relative nova afero, genro kaj seksumeco estinte komprenataj je sufiĉe malsamaj manieroj pasintece. Ankaŭ ĝuste je la komenco de la geja movado, la termino ‘gejo’ uziĝis pli vaste por signifi samseksan allogiĝon kaj estis pli sentata, ke seksumeco estas kontinuo, dank’ al la esploroj de Kinsey ĉikampe interalie. Ĉi tio nur evoluiĝis en la vaste konigatan ideon (en la geja komunumo), ke estis io konsekvenca kaj fiksita pri gejeco ĉirkaŭ la malfruaj 70aj kaj fruaj 80aj jaroj (influante la mondon, en kiu la nuntempa ondo de gej-/GLAT+aj kampanjistoj kreskiĝis).

Komenti

Enarkivita sub edukado

Pluraneco

En diskutoj pri socia justeco anglalingve oni ofte uzas la vorton ‘intersectionality’. Ĉikadre ĝi aludas la aferon, ke, kvankam en kutima diskutado oni emas individue kaj aparte pritrakti la konceptojn de raso, genro, seksuma orientiĝo* ktp., tiuj identecoj kaj grupapartenoj ja estas plure haveblaj, kaj la interkruciĝo de tiuj homaspektoj donas unikajn vivspertojn al ĉiuj. Mi uzos tradukon Esperantan ‘pluraneco’, ĉar ĝi temas pri aneco en pluraj el tiuj grupoj.

Do kial pluraneco gravas kaj diskuntindas? Unue, la apartigema diskutmaniero, kiun mi menciis supre, povas esti damaĝa. Ekzemple, multaj homoj nomas la movadon pri egalaj rajtoj por samseksemuloj la ‘nova movado pri civilaj rajtoj’, t.e. komparante ĝin rekte al la dudekjarcenta lukto por liberigo kaj egaligo de nigruloj. Ignorante la klarajn malsamecojn inter raso kaj seksuma orientiĝo, necesas memori, ke eblas esti kaj nigrulo kaj gejo aŭ lesbo (aŭ eĉ ambaŭseksemulo – la ignorado kaj forviŝado de ambaŭseksemuloj estas alia grava temo). Kaj fakte, pli da malblankuloj identas sin kiel GLATanoj ol blankuloj, kvankam la reganta komunikilaspektigo de GLATuloj estas blankula kaj riĉa. Nur pere de diskuto de la pluraneco de nigrulaj gejoj kaj lesboj ni povas eviti tiajn miskonceptojn.

Due, aparteno al pluraj subpremataj grupoj forte influas la socian percepton de oni, kaj oniajn vivspertojn. Esti blankulino kaj esti nigrulino estas du tute apartaj aferoj. Mi sekvas multajn nigrulinojn en Twitter kiuj pepas pri rastemoj, kaj mi per ili multege lernis pri kaj seksismo kaj rasismo – aferojn, kiujn mi ne povintus lerni simple de ekz. nigrulaj viroj kaj blankulaj virinoj. Estas tre trafa profilpriskribo de unu el ĉi tiuj sekvatoj – ‘Mi aŭdacas esti kaj nigrulo kaj ino’. Al nigrulinoj estas certaj stereotipoj pri disputemo, parolmaniero, ŝminkaĵoj ktp. – denove, aferoj, kiujn oni ne rimarkus se oni lernus pri feminismo nur de blankulinoj.

Trie, malmuntante la binariecon de la supre priparolitaj identecoj, pluraneco ebligas al ni pli profunde kompreni tiujn identecojn je flua skalo. Ekzemple, kolorismo (‘colourism’) agnoskas, ke malblankuloj ne ĉiuj spertas diskriminacion samgrade, sed ke plejparte rasa diskriminacio funkcias laŭ nigreco de la haŭto. Mi ne volas diri ‘ju pli nigra, des pli subpremata’, ĉar tio estus same reduktema kiel la pensmanieroj kiujn mi kritikas, sed meksikdevena usonano ne spertos la saman diskriminacion kiel afrikdevena usonano.

Kvare, tra pluraneco oni povas vidi, ke oni povas esti samtempe subpremata minoritato kaj samtempe sufiĉe privilegia. Kvankam mi estas gejo, mi tamen estas blankulo kaj viro, kaj pro tiuj du lastaj aferoj mi havas multe da privilegio. Estas grave agnoski proprajn privilegiojn, ĝuste kiel estas grave agnoski kiel kaj kiom aliaj estas subpremataj.

Fine, mi pensas ke kompreno na pluraneco estas nepra por esti ideologie antaŭenpensa esperantisto. Se ni kiel esperantistoj volas vere atingi globan pacon kaj interkompreniĝon, ni devas fari pli ol simpli kanti la himnon kaj partopreni internaciajn renkontiĝojn. Ni okupiĝu pri sinedukado ĉirkaŭ ĉi tiuj temoj, por ke ni povu klare kaj klere koni la sociajn problemojn kaj agi lerte kaj efike.

 

*Oni diris al mi, ke ĉi tio estas iomete nekutima lingvouzo, kaj oni emas pli diri ‘seksa’. Tamen, laŭ mi estas gravas diferenco inter ‘seksa’ kaj ‘seksuma’, t.e. ‘rilate al seksoj’ kaj ‘rilate al genropreferencoj je seksumado’, kiu aparte gravas havi en ĉi tia blogo.

2 komentoj

Enarkivita sub edukado