Arkivoj de etikedoj: aktivismo

La unua slovaka gejrajta aktivulo

Enhavaverto: mencioj de memmortigo, polico, persekutado, torturo, gejfobio

Ĉi tiu artikolo ĉerpas el reta ekspozicio pri Imrich Matyáš (legebla en la slovaka lingvo).

Ĝis antaŭnelonge oni tute ne sciis, ke ajna GLAT-aktivismo okazis en teritiorio de Slovakujo jam en la 30-aj jaroj. Sed en 2012 slovaka historiistino Jana Jablonická-Zezulová malkovris taglibrojn kiujn verkis nekredeble interesa homo. Li nomiĝis Imrich Matyáš, vivis en la jaroj 1896-1974 en Bratislavo, kaj laboris kiel oficisto. Samtempe li evidentiĝis esti la unua slovaka aktivulo pri rajtoj de samseksamuloj.

hlavný @2x

Imrich Matyáš, matyas.sk

Matyáš ekaktivis jam 22-jaraĝe kaj ne ĉesis siajn klopodojn ĝis la momento kiam samseksamo estis (parte) malkrimigita en Ĉeĥoslovakujo. Entute li diligente aktivis dum 40 jaroj. Li strebis influi juristojn, kuracistojn, psiĥologojn kaj aliajn intelektulojn por konvinki ilin ke samseksamaj homoj estas maljuste persekutataj kaj ke ilia situacio nepre ŝanĝiĝu. Nome, tiutempe samseksamaj agoj estis punataj per malliberigo (eĉ ne parolante pri la rilata socia stigmo).

Al Ĉeĥoslovakujo venis inspiro ĉefe de Germanujo, kie la movado por malkrimigo de samseksamo komenciĝis jam antaŭe, interalie per fondo de tiucela asocio en Berlino en 1897. En Prago oni do komencis eldoni revuon Voĉo de seksumorientiĝa minoritato (Hlas sexuální menšiny). Matyáš estis laŭ la ĝisnunaj scioj la sola slovaka kontribuanto al la revuo. Ĝia ĉefa celo estis forigi la leĝajn paragrafojn, kiuj kaj en Ĉeĥujo, kaj en Slovakujo (en ĉiu el la du partoj de la ŝtato estis malsama leĝaro) punadis samseksamon per malliberigo (en Slovakujo nur inter iĉoj – ne pro tio ke ĝi estis pli progresema lando, kiel lesboj tiutempe foje ŝercis, sed ĉar tie seksemeco de virinoj estis tiom plene ignorata). Krom tio oni en la revuo publikigadis ekzemple ankaŭ beletraĵojn aŭ anoncojn. La kontribuaĵoj de Matyáš estis diversaj: historiaj, kritikaj, biografiaj, ktp.

Krom verki por Voĉo (kiun ri ankaŭ finance kaj organize subtenis kaj senpage dissendadis al scientistoj, kuracistoj kaj juĝistoj), la agado de Matyáš konsistis ankaŭ el tio ke li preskaŭ ĉiumonate organizis prelegojn kie samseksamo estis diskutata. Krome li donis senpagajn jurajn konsilojn al homoj akuzitaj pri samseksamo. Li korespondis kaj estis en kontakto kun la berlina movado, kie li ĉerpis novajn faktojn kaj argumentojn por uzi en la propra lando. Ĝenerale li argumentis per scienco, kaj laŭ propraj vortoj konsideris sian strebon “batalo etika […] por justeco [kaj] vera humanismo”.

En la 50-aj jaroj Matyáš ofte spertis policajn pridemandadojn kaj hejmajn vizitojn de la “mora sekcio” de la polico. La ĉefa kialo estis, ke oni per minacoj kaj ĉantaĝoj strebis de Matyáš ekhavi informojn pri konataj kaj politikemaj samskesamuloj de la Komunisma Partio, por povi senkredindigi ilin. Matyáš rezistis kaj rifuzis doni ajnajn informojn. Li indikis, ke la pridemandadoj, kiujn li priskribas en siaj taglibroj, estis elĉerpigaj kaj negative efikis lian mensan kaj fizikan sanon. La pridemandadoj daŭris ĝis duono de la 60-aj jaroj (do eĉ post la parta malkrimigo).

sklamanie matyáša z postoja komunistickej strany po vojne@2x

Skribaĵoj de Matyáš, matyas.sk

Matyáš en la taglibroj priskribas ankaŭ tiamajn “kuracadojn” de samseksemo, kiujn spertis liaj konatuloj. La kuracadoj estis tre multekostaj kaj, evidente, tute senefikaj. En la pli bona kazo oni uzis psiĥoanalizajn metodojn kiel hipnozo aŭ sugestado – tiuj estas priskribitaj de Matyáš. Bedaŭrinde ni scias de aliaj historiaj fontoj ke krom ili estis kiel “kuracado” uzitaj ankaŭ ĥemiaĵoj, kastrado aŭ aliaj formoj de torturo.

Estas mirinde, ke Matyáš daŭrigis sian agadon ankaŭ en la 50-aj jaroj, kiam li ne plu havis subtenon de Voĉo aŭ de ajna GLAT-rajta movado. Nome, nazioj kaj la dua mondmilito detruis ajnajn strebojn al tiurilata socia liberaligo. Matyáš esperis, ke post la milito eble komunistoj finfine malkrimigos samseksamon. En la jaro 1950 aperis nova krimleĝaro. Tamen, ĝi ne alportis la ŝanĝon pri kiu li esperis – samseksamo daŭre estis krimo punata per malliberigo. Matyáš estis furioza pri tio. Malgraŭ siaj malagrablaj spertoj kun la policaj pridemandadoj li ne rezignis. Li skribadis leterojn al diversaj komisionoj kaj ministrejoj. Li kontaktis ankaŭ plurajn ĉeĥoslovakajn seksologojn por peti de ili subtenon kaj pruvojn por sia pledado.

Grandega sukceso okazis en la jaro 1961, kiam samseksamo estis (parte) malkrimigita. Tiu jaro estas relative frua, kompare kun aliaj landoj de la mondo. Tamen, mi diras “parte”, ĉar seksumado inter samseksaj homoj pli junaj ol 18 jaroj daŭre estis krimo, dum aliseksema seksumado estis leĝe permesita jam ekde 15 jaroj. Plena malkrimigo okazis nur en la jaro 1990. La 29an de novembro 1961, la tagon de la malkrimigo, Matyáš skribis: “Ĝi estas certe progreso, kaj 70% humana.”

Matyáš dum sia vivo tute ne atingis ajnan famon aŭ honoron. Male, oni preskaŭ forgesis pri li ĝis la antaŭnelonga hazarda malkovro de liaj taglibroj. Li mortis per memmortigo en 1974 kiam li aĝis 78 jarojn.

La rakonto de Imrich Matyáš fascinas kaj kortuŝas min interalie pro sia daŭra aktualeco. Eĉ se ekde 1990 ni en Slovakujo havas plenan malkrimigon, la justeco por GLAT-uloj daxure ne estas centelcenta – eĉ en la nivelo de leĝaj reformoj, mankas ekzemple leĝoj kiuj permesus al samseksamuloj oficiale krei familiojn kaj leĝe protekti ilin. La argumentoj kaj konsiloj kiujn Matyáš skribis antaŭ jardekoj estas grandparte daŭre uzeblaj hodiaŭ. La nelaciĝema kaj esperplena aktivulo estas laŭ mi inspiro por la hodiaŭa generacio de aktivuloj, por daŭrigi en la laboro kiun li antaŭ jardekoj komencis.

Advertisements

Komenti

Enarkivita sub aktivismo, GLAT

Intervjuo kun Masaki C. Macumoto, kvira kaj feminisma aktivisto el Japanio

Masako C. Macumoto estas verkisto, aktivisto, kaj YouTube-isto pri kviraj kaj feminismaj temoj el Japanio. Li verkas artikolojn kaj eseojn en la angla, videblogas pri GLAT-aj kaj feminismaj temoj en Japanio, kaj faras videojn pri anglalingva instruado por kviraj japanoj. La blogo Anime Feminist, kiu faras feminismajn recenzojn kaj analizojn de japanaj animaciaĵoj (animeo), intervjuis Masaki en Decembro pri lia laboro kaj pri la situacio de feminismo kaj GLAT-aktivismo en Japanio. Celante plivastigi nian perspektivon ĉe Egalecen, ni decidis traduki la intervjuon.

Vi povas legi la originan intervjuon en la angla kaj la japana ĉi tie.

Ni malkovris vin de via video ‘Kvin Aferoj, Kiujn Vi Ne Sciis Pri GLAT-uloj En Japanio’ (spektebla sube kun subtekstoj en Esperanto). Kio inspiris vin fari la videon kaj kiaj estis la reagoj al ĝi?

Honeste, mi pensas, ke la plejparto de la okcidentaj GLAT-amaskomunikiloj malsukcesas kompreni, aŭ eĉ respekti, siajn kvirajn kolegojn el aliaj kulturoj. Multaj el iliaj artikoloj pri Japanio estas misinformaj kaj tendencaj pro manko de esplorado. En 2013 mi verkis blogaĵon pri tio ĉar mi estis tre kolera. En 2015 mi ankoraŭ koleris, kaj mi faris videon pri tio. Do mia plejlasta video, “Kvin Aferoj…”, estas plia sekvoverko al tio. Sed ĉifoje mi faris ĝin kun la konscia intenco ne montri koleron, sed kontraŭe informi.

Mi ricevis tre pozitivajn reagojn pri la video, fakte. Multaj homoj diskonigis ĝin ĉe Twitter kaj Facebook, la vidoj saltis ene de unu tago, kaj plej notinde, mi ricevis pli ol 60 novajn abonantojn, granda sumo por malgranda YouTube-isto kiel mi. La rilato de Ŝatoj/Malŝatoj al sumaj vidoj estas probable la plej bona el miaj videoj. Mi ricevis pli da respondoj ol iam ajn en la komentoj, retpoŝte, kaj en privataj mesaĝoj. Do, kvankam ĝi ne estas nuntempe unu el miaj plej popularaj videoj, mi nun vidas, ke multaj homoj pretas lerni pri GLAT-uloj en Japanio, sed simple la rimedoj estas malfacile troveblaj en la angla.

Legi plu

2 komentoj

Enarkivita sub GLAT

Diru NE al Perforto Kontraŭ Virinoj!

Enhavaverto: diversaj priskriboj de perforto

Ĉiujar16_days_logo_english1e inter la 25a de Novembro (Internacia Tago de Elimino de Perforto kontraŭ Virinoj) kaj la 10a de Decembro (Internacia Tago de Homaj Rajtoj) okazadas la tutmonda kampanjo 16 Tagoj de Aktivismo kontraŭ Genre Bazita Perforto. La kampanjo estas vere internacia, do profitu de la ŝanco trovi organizojn en via propra regiono, kiuj okupiĝas pri ĝi kaj okazigas proteston, ekspozicion, diskuton, filmmontradon, monkolekton, trejnadon, subskribadon de peticio aŭ alian agadon. Ankoraŭ restas kelkaj tagoj ĝis la fino de la kampanjo, do ni ŝatus kuraĝigi vin trovi kaj partopreni unu el la konektitaj eventoj en via loĝloko. Dume, ni volas kontribui almenaŭ per disvastigi informojn kaj malpruvi mitojn pri perforto kontraŭ virinoj. Legi plu

1 komento

Enarkivita sub aktivismo, edukado

Genroneŭtralaj necesejoj

Ĉi tiu artikolo estas nova rimedo de nia blogo. Por vidi aliajn rimedojn, ekz. sekurspacan regularon, informojn pri enhavavertoj ktp., klaku la rubrikon ‘Rimedoj’ supre.

Enhavaverto: minacado en necesejoj, transfobio.

Estas afero, pri kiu vi verŝajne malofte pensas, sed la nuntempa sistemo pri necesejoj estas ŝanĝinda. Kial ni dividas necesejojn laŭ genro? La argumentoj por tio ofte fokusiĝas pri genraj stereotipoj – iĉoj ne povus ‘kontroli sin’ ĉirkaŭ inoj en necesejo, iĉoj estas malpli puraj ol inoj, kaj tiel plu. Tamen, tiuj argumentoj estas pli malpli ĉiuj senbazaj kaj teoriaj, dume genromarkado de necesejoj endanĝerigas transgenrajn homojn ĉiutage.

Se vi estas transgenrulo, kiu ne estas konsiderata kiel ‘ĝustagenra’ por la necesejo, povas okazi, ke oni minacos aŭ eĉ perfortos vin. Ofte oni perfortas transgenran homon, kiam oni ekscias, ke tiu estas transgenra, fenomeno nomata la ‘transgenra paniko’. Tio ankaŭ bedaŭrinde aplikeblas al necesejoj. Do fine, multaj transgenraj homoj devas elekti necesejon, kiu ne kongruas al ili, por eviti danĝeron, kaj speciale por neduumaj homoj, povas okazi, ke eĉ ne ekzistas taŭga necesejo por ili. Kaj cetere, la problemo de esti minacata en necesejo povas okazi ankaŭ al cisgenraj homoj, kies genroesprimo ne estas kutima aŭ kiuj alie allogas atenton.

Kion fari? La plej simpla solvo estas krei genroneŭtralan necesejon, aŭ neŭtraligi la jam ekzistantajn necesejojn. Kutime tio ne postulas radikalan ŝanĝon – ĉefe la ŝildon oni devas modifi. Tiucele Egalecen decidis krei ŝildojn kun simpla, legebla dezajno por uzado en kongresoj en Esperantujo. Jen sube kelkaj ekzemploj, kaj ligilo por elŝuti ilin. Estas diversaj stiloj de la ŝildoj, por ke oni povu adapti ilin al la kunteksto, kie ili aperos. Ekzemple, se temas pri homoj, kiuj scios, kio estas genroneŭtrala necesejo, oni povus uzi la ŝildon “Genroneŭtrala Necesejo”. Se oni volas sciigi, kiuj necesejoj havas pisujojn kaj kiuj ne, tio ankaŭ eblas. Ni tre ŝatus, se aranĝantoj de kongresoj uzus niajn ŝildojn, neŭtraligante la necesejojn en la kongresejo kaj eble emfazante tion en la kongreslibro aŭ aliloke. La ŝildoj estas en la grandeco A4, taŭgaj por elprinto kaj lamenigo.

Fine, ni trairos kelkajn oftajn demandojn pri genroneŭtralaj necesejoj:

Mi algluis la novan ŝildon, tio estas ĉio, ĉu ne?

Bedaŭrinde ne nepre. Depende de la kunteksto, eble necesos ankaŭ klarigi tion al homoj, per anonco aŭ alimaniere, kaj oni devas ankaŭ esti preta defendi la decidon. Se vi bezonas konsilojn tiurilate, ne hezitu kontakti nin ĉe egalecen@gmail.com.

Mi trovis mojosan logografon por genroneŭtrala necesejo! Ĉu vi ne ŝatas ĝin?

maxresdefaultSe la logografo estas la apuda, kombino de la tradiciaj simboloj por iĉaj/inaj necesejoj, do ne. Ĝi ne mojosas. Ofta mito pri neduumeco estas, ke neduumuloj simple estas “ie inter ino kaj iĉo”. Tio estas malvere kaj ĉi tiaj bildoj ne helpas al tio, pluse ili sugestas malkomfortan bildon pri duumaj transgenruloj, kvazaŭ ili ankaŭ estus “inter ino kaj iĉo”. Ĉu ne la plej taŭga simbolo por necesejo… estu necesejo mem? 😉

En nia konstruaĵo ni havas rulseĝan necesejon, tio povas ankaŭ roli kiel genroneŭtrala, ĉu ne?

Bonvole ne. Tio sugestas, ke handikapeco estas ankaŭ iel genro. Krom tio, ke tio malhelpas al rulseĝuzantoj, kiuj eble devos pli atendi necesejumi, tio ankaŭ plividebligas transgenrulojn, kiuj uzas tiun necesejon, endanĝerigante ilin. Ĉi tiu solvo estu nur uzita kiel lasta rimedo.

Kaj nun niaj ŝildoj. Memoru, ĉiu estas (espereble) en la necesejo kun la sama celo!

genroneuxtralanecesejsxildo

necesejosenurinujokunpriskribonecesejourinujokunpriskribo

Vi povas elŝuti la ŝildojn ĉi tie.

La bildon de la necesejo mi trovis en la blogo It’s Pronounced Metrosexual.

9 komentoj

Enarkivita sub rimedoj, transgenraj aferoj

Ĉi tiu ĉina feministo volas esti la unua malferme lesba advokato, kaj polica ĝenado ne ĉesigos rin

Enhavavertoj: mencioj de policdemandado, torturo, batado de infanoj/virinoj, lesbofobio.

Ĉi tio estas traduko de angla artikolo de The Washington Post, legebla ĉi tie.

Spronata de la subteno, kiun ri ricevis kaj en- kaj eksterlande, unu el la ĉefaj feminismaj aktivistoj de Ĉinio ĵuris daŭrigi batali por inaj rajtoj post ria liberigo de internigado pasintsemajne, malgraŭ ĝenado de la polico.

China_Woman_Activist-0ce39Li Tingting, 25-jaraĝa, lesba aktivisto pri inaj rajtoj, estas verŝajne la plej eminenta el la kvin inoj, kiuj estis internigitaj dum frua Marto pro planado distribui glumarkojn ĉe busstacidomoj por pliigi konscion pri seksĝenado en publika transporto. Internigitaj dum 37 tagoj, ili kvin estis liberigitaj la 13an de Aprilo post mondskala admono, sed restas enketataj. Oni postulis al ili regule raporti al la polico, ne eliri de siaj hejmurboj kaj ne paroli al ĵurnalistoj.

Sed Li, en parolo kun The Washington Post (usona gazeto), diris, ke ri estas rezoluta, ne nur trudi al la registaro forlasi la aferon pri ri, sed ankaŭ daŭrigi sian barakton por ina justeco en Ĉinio.

Ri ankaŭ parolis malferme pri sia suferado dum la internigo, kiel la premo kaŭzis streĉon ene de ria familio, kaj pri kiel ri eĉ komencis dubi sin mem post 10 tagoj da angoriga policdemandado.

“La publiko pli klare scias nun, pri kiuj estas la feministoj, kaj kion ili faras,” ri skribis. “Kio okazis al ni montris la realecon al la mondo, la veran flankon de Ĉinio. Multaj homoj ekster la lando pensis, ke genroegaleco ne estas problemo en Ĉinio. Ili estis figviditaj de registara propagando, inkluzive la prelegon de Mao, kiu diras, ke inoj suprentenas duonon de la ĉielo, sed nun ili eksciis, pri kiel Ĉinio vere estas.”

Legi plu

Komenti

Enarkivita sub aktivismo

Sekurspaca Regularo por Kunsidoj kaj Diskutrondoj

Ĉi tio estas la tria el serio de tri artikoloj, kiuj enkondukas rimedojn, kiujn ni afiŝos en la venontaj semajnoj. Ĉiuj la rimedoj troviĝas ankaŭ sub la rubriko ‘Rimedoj’ ĉe la supro de la paĝo, kaj ni intencas pliampleksigi ĉi tiun estonte.

 

Jen kelkaj bazaj aferoj, kiujn oni povas fari en kunsidoj kaj diskutrondoj, por ke ĝi estu sekura spaco por ĉiuj, kaj ke ĝi fluu rapide kaj estu produktiva. ‘Sekura’ ĉi tie ne nur signifas fizikan sekurecon, sed ankaŭ sekureco kontraŭ fobioj, personaj atakoj, kaj eventuale ĉagrenigaj diskuttemoj.

Legi plu

9 komentoj

Enarkivita sub rimedoj