Arkivoj de etikedoj: perforto

‘Gaslampumado’ – kio ĝi estas kaj kiel batali ĝin?

Ĉi tiu artikolo uzas la neoficialajn pronomon ‘ri’ kaj sufikson ‘-iĉ’. Antaŭavertoj: manipulado, misuzado, diskutado de mensmalsanoj.

‘Gaslighting’ (ĉiposte nomata gaslampumado) estas strategio celanta miskredigi kaj manipuli homojn per levi dubojn pri ties propraj memoroj, perceptoj, kaj personeco. Per multaj el tiuj subtilaj sugestoj, la uzanto de tiu tekniko povas havi la viktimon sub plena regado, kreante iun fikcian version de la realeco, kiu pli kongruas por ri. En ĉi tiu artikolo mi klarigos specife, kiel gaslampumado funkcias, kaj donos konsilojn por rekoni kaj kontraŭbatali ĝin en via propra vivo.

Gaslight-2

Unue ni parolu rapide pri etimologio. La nomo venas de teatraĵo de la jaro 1938 Gas Light (‘gaslampo’), en kiu la ĉefrolulo manipulas sian edzinon. Li strebas konvinki ŝin, ke ŝi estas freneza kaj delira, per sugesti, ke ŝi imagas diversajn aferojn, kiuj fakte reale okazas. La ŝlosila parto de la teatraĵo estas kiam la edziĉo serĉas trezoron en la mansardo de la domo, kaj pro tio la gaslampoj en la aliaj partoj de la domo malpli lumiĝas. La edzino rimarkigas pri la ŝanĝo, sed la edziĉo insistas, ke ŝi imagas tion.

Kaj nun mi prezentos kvin agmanierojn de tipa gaslampumanto. Tiuj strategioj ofte ne estas tute klare videblaj, kaj pro tio ili estas tre efikaj.

Legi plu

Komenti

Enarkivita sub edukado

Diru NE al Perforto Kontraŭ Virinoj!

Enhavaverto: diversaj priskriboj de perforto

Ĉiujar16_days_logo_english1e inter la 25a de Novembro (Internacia Tago de Elimino de Perforto kontraŭ Virinoj) kaj la 10a de Decembro (Internacia Tago de Homaj Rajtoj) okazadas la tutmonda kampanjo 16 Tagoj de Aktivismo kontraŭ Genre Bazita Perforto. La kampanjo estas vere internacia, do profitu de la ŝanco trovi organizojn en via propra regiono, kiuj okupiĝas pri ĝi kaj okazigas proteston, ekspozicion, diskuton, filmmontradon, monkolekton, trejnadon, subskribadon de peticio aŭ alian agadon. Ankoraŭ restas kelkaj tagoj ĝis la fino de la kampanjo, do ni ŝatus kuraĝigi vin trovi kaj partopreni unu el la konektitaj eventoj en via loĝloko. Dume, ni volas kontribui almenaŭ per disvastigi informojn kaj malpruvi mitojn pri perforto kontraŭ virinoj. Legi plu

Komenti

Enarkivita sub aktivismo, edukado

Ĉi tiu ĉina feministo volas esti la unua malferme lesba advokato, kaj polica ĝenado ne ĉesigos rin

Enhavavertoj: mencioj de policdemandado, torturo, batado de infanoj/virinoj, lesbofobio.

Ĉi tio estas traduko de angla artikolo de The Washington Post, legebla ĉi tie.

Spronata de la subteno, kiun ri ricevis kaj en- kaj eksterlande, unu el la ĉefaj feminismaj aktivistoj de Ĉinio ĵuris daŭrigi batali por inaj rajtoj post ria liberigo de internigado pasintsemajne, malgraŭ ĝenado de la polico.

China_Woman_Activist-0ce39Li Tingting, 25-jaraĝa, lesba aktivisto pri inaj rajtoj, estas verŝajne la plej eminenta el la kvin inoj, kiuj estis internigitaj dum frua Marto pro planado distribui glumarkojn ĉe busstacidomoj por pliigi konscion pri seksĝenado en publika transporto. Internigitaj dum 37 tagoj, ili kvin estis liberigitaj la 13an de Aprilo post mondskala admono, sed restas enketataj. Oni postulis al ili regule raporti al la polico, ne eliri de siaj hejmurboj kaj ne paroli al ĵurnalistoj.

Sed Li, en parolo kun The Washington Post (usona gazeto), diris, ke ri estas rezoluta, ne nur trudi al la registaro forlasi la aferon pri ri, sed ankaŭ daŭrigi sian barakton por ina justeco en Ĉinio.

Ri ankaŭ parolis malferme pri sia suferado dum la internigo, kiel la premo kaŭzis streĉon ene de ria familio, kaj pri kiel ri eĉ komencis dubi sin mem post 10 tagoj da angoriga policdemandado.

“La publiko pli klare scias nun, pri kiuj estas la feministoj, kaj kion ili faras,” ri skribis. “Kio okazis al ni montris la realecon al la mondo, la veran flankon de Ĉinio. Multaj homoj ekster la lando pensis, ke genroegaleco ne estas problemo en Ĉinio. Ili estis figviditaj de registara propagando, inkluzive la prelegon de Mao, kiu diras, ke inoj suprentenas duonon de la ĉielo, sed nun ili eksciis, pri kiel Ĉinio vere estas.”

Legi plu

Komenti

Enarkivita sub aktivismo

La Paska Koŝmaro aŭ Seksismaj Tradicioj

Enhavaverto: perforto, perfortaj tradicioj, alkoholo, 

En Slovakujo (mia devenlando), oni havas kripan pasklundan tradicion. La iĉoj vizitas la inojn (ĉiujn siajn familianinojn kaj konatulinojn) en iliaj hejmoj, batas ilin per batiloj faritaj de plektitaj salikaj branĉoj kaj verŝas akvon sur ilin (kutime de boteloj aŭ siteloj, foje nur simbole ŝprucetas, sed foje eĉ ĵetas la inon mem en plenan bankuvon aŭ vilaĝe en rivereton). Origine tiuj agoj simbolis ke la inoj estu sanaj kaj fertilaj. Do la iĉoj ricevas de la inoj dankojn forme de pentritaj ovoj, manĝaĵoj, dolĉaĵoj, alkoholaĵoj kaj foje eĉ mono.

Mi ĝenerale ne estas kontraŭ kulturaj tradicioj – eĉ male. Sed kio ĝenas min pri tiu ĉi konkreta kutimo estas la jeno: Unue, la roloj estas strikte dividitaj laŭ la genroj (do, ne estas ekzemple tiel ke ĉiuj batas ĉiujn), kaj due, estas la iĉoj kiuj estas aktivaj agantoj dum la inoj rolas kiel pasivaj objektoj.

Kroma kritiko de la tradicio povas esti ankaŭ ke temas pri perforto kontraŭ virinoj. Mi mem neniam spertis tro dolorigan batadon, sed mi aŭdas ke tio okazadas, ĉefe kiam la iĉoj jam estas influitaj de la alkoholo. Kvankam mi ne pensas ke la tradicio estas nepre en si mem tro perforteca, mi jes pensas ke ĝi malhelpas la jam ekzistantan situacion de perforto kontraŭ inoj, per normaligi ĝin.

Mi ofte aŭdas pri slovakinoj kiuj malamas la tradicion, kaŝiĝas hejme dum la Paska Lundo ne malfermante la pordojn, aŭ male entute forvojaĝas ien dum tiu tago. Nuntempe mi tute konsentas kun tiaj solvoj, sed mi devas konfesi ke en pasinteco mi ŝatis la tradicion – mi kredis, ke estas bone havi la atenton de la knabiĉoj, almenaŭ dum tiu unu tago de la jaro esti tute en la centro. Ekzemple kiam ni iĝis iom pli aĝaj kaj la samklasaniĉoj ĉesis venadi, mi tristis. Eĉ dum miaj unuaj IJFj mi provis konvinki iujn ke ili batu kaj/aŭ akvumu min, ve. Nun mi komprenas ke tiam mi havis multege da internaligita seksismo – virinoj bedaŭrinde ofte mem plej arde defendas seksismon ĝuste ĉar ili havas ĝin internaligita. Do, kion mi malkomprenis tiam sed komprenas nun estas ke la iĉa atento kiun mi sopiris ne estis bonspeca atento: Ne temis pri ia interago inter ni, sed pri unudirekta ago en kiu mi estis nur objekto – mi nenion diris aŭ faris, neniel montris mian personecon, neniel sociumis kun la aliaj, nur staris tie, estis batata, kaj ŝajnigis malĝui por ke la knabiĉoj ĝuu pli.

Do, nun mi strebas mem esti la fonto de propra sano kaj feliĉo, anstataŭ esperi atingi ĝin per knabiĉaj batoj.

Komenti

Enarkivita sub ĉiutaga vivo

Konsento kiel sento: miaj spertoj tiurilate

Enhavaverto: priskriboj de seksumado kaj perfortaj agoj

Mi tre ĝojis legi la antaŭajn artikolojn de miaj kolegoj en Egalecen. Konsento estas ne nur ege grava kaj diskutinda temo, kaj ĝi ligiĝas kun tiom da aliaj sociaj strukturoj. Dum la lastaj monatoj mi remaĉis pri diversaj seksumaj spertoj, kiujn mi havis en la pasinta jaro, kaj evidentiĝis al mi, ke pluraj el ili estis ege malkonsentaj. Helpegis al mi legi artikolon de Bandana Blog, kiu nomiĝas “Vi Rajtas Repreni Ĝin: Konsento kiel Konsciebla Sento”. Ĝi estas en la angla kaj vi povas legi ĝin ĉi tie.

La kerno de la artikolo jenas: okazas, ke en iu situacio vi konsentas al seksumado, sed poste je iu tempo vi sentas vin perfortita. Anstataŭ evalui konsenton kiel leĝa kontrakto, kie jeso permesas al oni agi sen timi konsekvencojn, ni rigardu ĝin kiel emocia afero kaj refokusu la diskuton pri la spertoj kaj sekureco de ĉiu aganto. Eble plej grave, ni malkonstruu la duumojn de ‘perfortistoj’ kaj ‘viktimoj’, ‘mistraktantoj’ kaj ‘mistraktatoj’, ĉar ni vivas en kulturo de perforto kie ni ĉiuj povas mistrakti kaj verŝajne ja mistraktas aliajn dum seksumado, almenaŭ foje.

Kiel tio rilatas al miaj spertoj? Mi priskribos kelkajn do.

Antaŭ jaro proksimume mi ricevis mesaĝon per Grindr, poŝtelefona programeto kiu funkcias kiel tujmesaĝilo por gejiĉoj. Estis mesaĝo de ulo, kiu aranĝas la lokan studentan GLATan klubnokton en mia universitato. Mi planis ne iri al la klubo tiuvespere, sed li invitis min tien kaj ofertis al mi senpagan eniron. Ĉar mi venis sola mi iom drinkis antaŭe por kuraĝiĝi. Kiam mi alvenis li aĉetis por mi plurajn drinkaĵojn kaj poste prenis min al privata ĉambro supraetaĝe kaj ni seksumis.

Dum longa tempo (preskaŭ tuta jaro) mi vidis tion kiel stultan eraron. Tamen nun mi konsideras ĝin iuspeca perforto. Li estis en pozicio de povo, kiun li misuzis per doni al mi senpagaĵojn, kaj mi estis en tro ebria stato por ĝuste konsenti. Eble kelkaj dirus, ke mi ne neis veni al la klubo, kaj mi ne rifuzis la drinkaĵojn kaj tiel plu. Sed mi ĉiuokaze sentas nun, ke li perfortis min.

Pli frue ĉijare mi renkontiĝis kun knabiĉo (alia studento), kiun mi ekkonis rete, por iri ĉe li por brakumado. Ni parolis pri ebla seksumado, sed mi ne multe atendis tion. Tamen, tio fakte okazis. Sed je iu punkto io vere stranga okazis, kiam li prenis mian kapon en lia brako, por ke mi ne povu moviĝi, kaj komencis masturbi sin. Mi vere ne komprenis tion tiutempe, kaj li tute agis kvazaŭ estus banalaĵo. Sed nun la memoro malkomfortigas min, ĉar estis iu fetiĉa montro de forto kaj supereco, kaj mi neniel konsentis al ĝi.

Antaŭ kelkaj semajnoj mi iris al Londono kaj renkontiĝis kun knabiĉo, kun kiu mi babilis dum sufiĉa longa tempo rete. Li ŝajnis afabla kaj bone edukita pri ĉi tiaj aferoj. Ni agrable babilis kaj drinkis kune, kaj li demandis, ĉu mi interesiĝas pri ‘amuziĝi’ kune. Mi jesis, kaj ni komencis belan kisadon. Ĉio enorde. Poste li mordetis mian cicon kaj mi diris, ke li rajtas pli forte fari tion, kaj li komencis mordi min diversloke. Tio doloris kaj mi malkomfortis, sed li ne rimarkis tion kaj fine post kelkaj minutoj mi diris, ke li ĉesu. De mia vidpunkto, mi tute ne konsentis al mordado, kiel li ŝajne komprenis tion.

Mi klarigas ĉi tiujn okazaĵojn al vi ĉar ili montras, kiel komplika kaj diversaspekta konsento estas. Homoj emas al la modelo de ‘jes-ne’ kontrakta konsento ĉar ĝi kongruas kun nia skemo de laŭleĝeco, sed tio ignoras la situaciojn de ‘perforteto’, kaj fokusas la diskuton pri tio, ke perfortistoj ne puniĝu. Kompreneble mi ne diras, ke knabiĉo kiu mordas min iom tro ĵetiĝu karcerejen. Sed kiam ni tiom simpligas la diskuton pri seksumado laŭ jeso aŭ neo, ni limigas nian komprenon de konsento.

Ĉiuokaze, la leĝoj kontraŭ perforto apenaŭ funkcias eĉ kun nia nuntempa sinteno al konsento – nur unu el 13 raportitaj perfortoj kondukas al kondamno. Fine, estas ridinde atendi, ke oni povas tuj kaj konfidente jesi al iu seksuma ago, kiam ni vivas en kulturo de perforto, kiu influas niajn pensojn kaj sintenojn al seksumado. Ni ĉiuj estas je iu grado cerblavitaj, kaj ofte ni eĉ ne scias, kion ĝuste ni volas en seksumado.

Ni devas ĉiuj mem respondeci pri niaj agoj dum seksumado. Pripensu viajn antaŭajn spertojn. Ĉu estis okazoj, kiam via partnero ŝajnis neentuziasma aŭ aferoj, kiujn vi faris sen tute kontroli antaŭe? Kaj aliflanke, ĉu estis okazoj, kiam vi jesis al io, sed poste sentis, ke oni mistraktis aŭ perfortis vin? Paroli pri miaj spertoj ne facilas por mi, kaj mi certe ne atendas, ke ĉiuj parolu libere kaj malferme pri la siaj, sed mi esperas, ke ni povas kondukiĝi al pli engaĝita kaj evoluinta kompreno de konsento.

2 komentoj

Enarkivita sub konsento

Kontraŭdiskriminacia teamo helpos haltigi seksĝenadon en Esperantujo

Enhavaverto: seksĝenado.

La Novjaro rapide proksimiĝas, kaj kun ĝi ankaŭ unu el la plej grandaj junularaj renkontiĝoj, JES. De kelkaj sociretejaj anoncoj mi eksciis ke en la ĉijara JES nin atendas interesa novaĵo – nome, funkcios tie tielnomata kontraŭdiskriminacia teamo. Ni volis scii pli, do ni petis na Tabea, kiu respondecas pri la teamo, respondi kelkajn demandojn pri ĝi kaj pri kial ĝi bezontas.

Bonvolu klarigi kio estas la kontraŭdiskriminacia teamo.

La kontraŭdiskriminacia teamo konsistos de volontuloj adreseblaj kaze de seksĝenado, perforto aŭ diskriminaciaj spertoj dum la aranĝo. Ni provos solvi la konfliktojn en la rolo de eksteraj interuloj, kiuj povas atentigi la ofendantulon pri ria agado, forigi malkomprenojn kaj subteni la viktimon en diskuto kaj kun la emocia prilaborado de la okazo. Krome nia teamo estos helpema en kazoj de kvereloj aŭ simple se iu bezonas aŭskulteman homon pri rompitaj koroj, nostalgio aŭ alia malfeliĉo. Ni tiel celas kunkrei pli komfortan, sekuran kaj liberan etoson ĉe esperantaj aranĝoj!

De kie vi inspiriĝis?

Mi iam en grupo diskutis la problemon de seksĝenado en esperantujo. Mia tiama koramikino pro tia kialo sin sentis vere malkomforta ĉe pasinta renkontiĝo kaj iu menciis, ke de ie ri aŭdis pri la koncepto “Awareness Team” de neesperantaj eventoj. Mi decidis realigi tion ankaŭ en esperantujo.

Kial vi pensas ke io tia necesas en esperantaj kongresoj? Ĉu vi ne timas ke la ekzisto de la teamo povas krei malbonajn antaŭjuĝojn, t.e. ke la partoprenantoj kredos la aranĝon esti pli malsekura ol ĝi vere estas?

Esperantistoj certe estas tre speciala grupo en multaj aspektoj. Tamen ni ĉiuj estas homoj, kaj ankaŭ ĉe ni povas esti – kaj estas – reproduktataj malbonaj kondutmanieroj kaj potencstrukturoj de niaj socioj. Mi jam mem spertis seksĝenadon kaj perforton de esperantistoj kaj de multaj – precipe inoj* – aŭdis pri kompareblaj problemoj. Gravas ke ni ne ignoru la fakton, ke ankaŭ ĉe niaj aranĝoj seksismo, diskriminacio kaj ignoremeco ekzistas. Gravas, ke ni faru ion por ŝanĝi tiun fakton. Dum la pasintaj du semajnoj, post anonco de la teamo mi jam ricevis multe da pozitivaj reagoj. Mi do pensas, ke la ekzisto de la teamo ne estos miskomprenata, sed vidata kiel garantio por pli da sekureco.

Kiaj problemoj okazadas dum kongresoj?

Tro ofte mi jam spertis, ke ĉe esperantaj aranĝoj iu partoprenanto daŭre sekvas alian, alparolas, komplimentas rin kaj eĉ ripete proponas seksumadon – sen konscii, ke la alparolata sentas sin malkomforta kaj ĝenata. Por la sekvata persono tio signifas grandan streĉon, tamen ri ofte ne aŭdacas aŭ sukcesas sufiĉe klare esprimi rian malplaĉon. Tiuj formoj de seksĝenado povas eĉ fojfoje konduki al fizika seksmolesto aŭ seksperforto. Ankaŭ aŭdeblas diskriminaciaj rimarkoj kaj sufiĉe dolorigaj opinioj aŭ fivortoj. Fojfoje la ofendatulo sentas, ke ri ne havas la ŝancon aŭ energion klarigi la dolorigan potencon de tiaj vortoj al la ofendanto.

Kelkaj homoj diros, ke plenkreskaj esperantistoj mem solvu siajn kverelojn kaj problemetojn.

En niaj socioj ekzistas mekanismoj por silentigi diskutojn pri tiaj aferoj. Ofendantoj malkonfesas sian kulpon, ofte la komunumo subtenas la ofendantojn, eble ĉar la homoj ne volas kredi ke en ilia ĉirkaŭaĵo povas okazi malagrablaj situacioj, aŭ ĉar ili emas eviti konflikton kun la ofendanto. Finfine viktimoj estas eĉ akuzataj ke ili troigasestas “ĉiesulinoj” kaj do mem provokis la moleston. Akuzo de la viktimo (angle “victim blaming”) estas fundamente malĝusta – por seksa molesto kulpas sole la molestanto mem. Pro tia tendenco estas komplika kaj emocie streĉiga por viktimoj mem solvi kelkajn problemojn kun siaj ofentantoj. Por ni kiel eksteraj homoj povas esti pli facila alparoli la ofendantojn pri ilia konduto. Krome diversaj membroj de la teamo havas diversajn privilegojn, ekz. de esti cisuloj, aliseksemaj, blankuloj, iĉoj* ktp. kaj pro tio ili en diversaj situacioj estas perceptataj pli serioze, aŭtoritataj ktp. Sciante pri tia fakto ni povas senteme uzi ĝin al ĉies uzo.

Kio estas viaj atendoj?

Mi memkompreneble esperas, ke ni ne havos multe da laboro. Eble jam la ekzisto de la teamo atentigos pri la problemoj kaj pensigos la partoprenantojn pri ilia konduto. En kazoj, en kiuj nia helpo estos bezonata kaj petata, mi esperas, ke ni povos solvi la konfliktojn al ĉies kontentigo. Plej grava por tio certe estos forigo de miskomprenoj.

Ĉu vi daŭre serĉas volontulojn? Kiaj homoj tio estu?

Ni momente estas sep homoj. Pri tio mi ege ĝojas kaj pensas, ke tio jam estas tre bona nombro de tre kapablaj homoj. Tamen, se iu ankoraŭ emas subteni la teamon, estas kunsentema, helpema kaj kuraĝema kaj certe partoprenos la Junularan E-Semajnon, ri bonvole skribu al tabea.maltry ĉe esperanto.de ĝis la 07.12.2014. Ankaŭ por ideoj, opinioj kaj konsiloj mi estos dankema!

*aŭ perceptataj kiel

1 komento

Enarkivita sub aktivismo

Kelkaj konsiloj pri konsento

Pasintsemajne ni en Egalecen komencis diskuton pri konsento, en la artikolo El kulturo de perforto al kulturo de konsento. Nun ni, kiel promesite, daŭrigas enprofundiĝi en la temon.

Enhavavertoj: perforto, seksumado, ebria seksumado.

Lastatempe ni feliĉe iĝis pli sukcesaj en batalo kontraŭ la mito ke kiam virino diras „ne“ ri celas „jes“, ke ri nur volas esti pli intense konvinkita aŭ alimaniere venkita, por ke ri ne ŝajnu kiel tro facila celo. (Kaj foje tio estas vero: ekzistas inoj kiuj diras “ne” celante “jes”, ĉar la socio hontigas ilin pro deziri sekson kaj ne timi esprimi kaj eĉ aktive realigi tiun deziron. Tia ĉi situacio estas neakceptebla. Ni devas krei mondon en kiu estas enordo por inoj voli seksumi, fakte en kiu estas enordo por ĉiuj homoj libere decidi ĉu kaj kiel ili volas seksumi kaj povi rekte diri tion.) Do, plejparte homoj jam komprenas ke “ne” ne signifas “jes”. Bone, sed tie la afero ne finiĝas. Se iu ne diras ne, sed nek jes, tio ankoraŭ ne signifas konsenton. La jeso devas esti tute eksplicita, ne subkomprenita en la stilo de “silento estas konsento”. Sed bedaŭrinde ĉi tiu bezono de eksplicita, eldirita “jes” foje kaŭzas novan miskomprenon: ke konsento estas igi homon jesi, ajnmaniere (interalie per premo aŭ trompo), kaj se oni sukcesis tion, tiam oni jam senzorge rajtas fari ion ajn. Sed tio absolute ne ĝustas: nome, konsento devas havi specifajn ecojn kaj cirkomstancoj por esti valida. Se mi vortumu tion malmilde: eĉ “jes” ne ĉiam signifas “jes”. Konsideru la jenon:

  • Konsento devas esti entusiasma. Tio signifas ke “jesoj” vortumitaj kiel ekzemple “hm… mi ne certas… nu, bone, se vi volas” ne kalkuliĝas kiel veraj jesoj. La sincera volo devas esti malambigua.
  • Unu konsento ne validas por ĉiam. Se via partnero konsentis seksumi kun vi ĉe unu okazo, tio ne signifas ke la konsento validas ekde tiam por eterneco kaj vi neniam plu bezonas rekontroli ĝin. Se vi ekzemple fikis lastnokte, ne supozu aŭtomate ke ri volas tion ankaŭ ĉimatene. Eĉ se vi estas en serioza plurjara amrilato kaj amoris jam milfoje, ri daŭre rajtas elekti ne fari ĉi foje. (Kaj entute, la afero pri amrilatoj kiun oni ofte ne komprenas estas ke nur ĉar iu estas via koramiko aŭ edzo, tio ne signifas ke ri ne povas perforti vin.)
  • Unu konsento ne validas por ĉio. Se vi ekhavis konsenton por unu speco de aktiveco, tio ne signifas ke ĝi aŭtomate rajtigas vin fari ĉion alian. Se iu konsentis al kisado, vi ne supozas ke vi sendemande rajtas ekzemple fiki rin en la pugon, ĉu ne? Simile tio funkcias en pli nuancaj kazoj, ekzemple iu povas konsenti kun fingrumado sed ne kun buŝa seksumado, k.s. La celo estas laŭeble konkrete sciigi unu la alia(j)n kaj pri kion vi deziras, kaj pri kion vi ne deziras, kaj rezulte fari aferojn kiuj plaĉas al ĉiuj. Se vi pri io ne certas, demandu.
  • Vi rajtas ŝanĝi opinion iam ajn. Ne gravas se vi jam estas hejme ĉe ri, eĉ se vi jam estas senvestiĝintaj, eĉ se vi jam estas meze de seksumado – se vi ne plu deziras fari ion, kion vi antaŭ momento volis, estas tute en ordo: vi ĉiam rajtas ŝanĝi opinion kaj repreni la donitan konsenton. Ne timu komuniki tion.
  • Ne puŝu. Se via partnero ekzemple unue hezitemas, sed fine donas konsenton post aŭdi argumentojn kiel “se vi amus min, vi farus tion por mi”, ĉu vi pensas ke tiu konsento estis vera? Tro ofte okazas ke homoj timigas, hontigas, pruvigas, ĉantaĝas aŭ alimaniere puŝas aliulojn por ekhavi “konsenton”. Tio estas aĉega, bonvolu neniam fari tion. Ekhavi konsenton signifas certiĝi ke la volo jam ekzistas ĉe la alia persono, ne manipuli rin ĝis kiam la de vi dezirata ago estas pravigebla.
  • Ebrie ne eblas doni konsenton. Mi komprenas ke ĉi tiu punkto estas aparte malfacile akceptebla, mi mem ankaŭ tre fikemas kiam mi ebrias, sed vere: se vi ne povas klare pensi, vi ne povas doni sinceran konsenton, bedaŭrinde. Unu biero estas enordo, sed se vi estas tute ebria, vi ne povas juĝi kion vi vere volas. Krome, tia seksumado povas esti danĝera, ekzemple pro nezorgo pri protekto k.s. Kaj se vi sobras kaj estas kun partnero kiu evidente ebrias: kiom ajn entusiasme ri esprimas ke ri volas fiki kun vi, ne kredu rin.

Entute, mi dirus ke la plej grava afero kiun vi memoru estas komuniki kaj demandi. Ĉiam kiam vi ne certas. Kaj eĉ kiam vi pensas ke vi certas. Vi ne povas scii kion la alia volas simple laŭ serĉi iujn signalojn en ria konduto (“ja ni flirtis la tutan vesperon, kompreneble ke ri ankaŭ volas fiki kun mi” estas stultaĵo). Ne, demandi estas la sola maniero kiel vi povas ekscii kion la alia volas. Foje homoj ne demandas ĉar ili timas ke ili ne ŝatos la respondon. Sed ja ĉefe en tiuj kazoj kiam vi timas nean respondon estas absolute neprege ke vi certiĝu!

Eble vi nun pensas: “Kial ĉio ĉi estas mia respondeco? Kial mi devas demandi? Ĉu ne estas la respondeco de la aliulo mem diri se ri ne volas ion fari?”. Unue, komprenu ke ekzistas multaj kialoj kial iu povas ne diri. Eble ri timas doni la impreson ke ri estas ĉastemulo aŭ incitemulo. Eble ri tre amas vin kaj pro tio superigas vian volon super la sian. Eble estas ria unua fojo, ri ne scias kiel fari tiajn aferojn, kaj do fidas ke vi pli bone scias. Due, kial vi kiel bazon supozas ke ĉiuj, se ili ne klare diras la malon, volas seksumi kun vi? Ĉu la baza supozo ne devus esti ke ili nenion volas, kaj ke se ili volus, ili esprimus tion aŭ de si mem, aŭ kiel reagon al via demando? Tia ĉi pensmaniero, eĉ ne pridubi ĉu alies deziro estas sama kiel la via, estas parto de la en la lastsemajna artikolo menciita kulturo de perforto. Kulturo de perforto signifas interalie ke onia respondeco protekti sin kontraŭ perforto estas pli memkomprenebla ol onia respondeco ne perforti aliajn. Mi ne celas kulpigi iun, certe ne iĉojn – tute male, mi volas diri ke iu ajn, sendepende de genro, inkluzive de vi kaj homoj kiujn vi amas, povas trovi sin en la rolo de aŭ perfortito aŭ perfortanto, ofte sen konscii pri tio. Tial vi ambaŭ (aŭ ĉiuj, kiom ajn da vi estas) devas zorgi unu pri la alia.

La supre listigitaj punktoj ankoraŭ ne estas memkompreneblaj evidentaĵoj por ĉiu, sed mi esperas ke ili laŭeble plej baldaŭ iĝos tiaj. Nun ili eble al iuj ŝajnas tro embarasaj aŭ malfacilaj (jes, ni bezonas interalie krei socion en kiu babili pri seksumado estas normale), sed kredu min ke tre indas, eĉ necesas, ĉar tiu relative malgranda peno povas preventi tre malbonajn spertojn.

5 komentoj

Enarkivita sub konsento

El kulturo de perforto al kulturo de konsento

Enhavavertoj: perforto.

Antaŭ nelonge mi estis invitita por vespermanĝo ĉe amiko. La proponon mi akceptis volonte, ĉar ekde longe ni ne renkontis unu la alian, kaj mi pensis ke certe ni havos multon por babili. Dirindas ke temas pri amiko kun kiu neniam io romantika/seksa okazis, nek estis antaŭsignoj ke unu el la du povus tion deziri. La vespero pasis bone, ni multe babilis, trinkis vinon, ĉio normale. Je iu momento, kiam jam malfruiĝis, mi diris ke mi devas reveni hejmen, ĉar ankoraŭ mi devas veturi sufiĉe longan vojon kaj baldaŭ ne plu estos busoj. Mia amiko tamen diris “Ne, ne…ne foriru jam tiom frue…kaj kial vi veturu buse je tiu ĉi horo? Vi povas tranokti ĉi tie, estas neniu problemo… mi pruntedonos al vi t-ĉemizon, kaj en la ĉambro estas du litoj, aŭ mi povas eĉ malfermi la lit-sofon se vi preferas…” Ĉar mi estis laca, kaj vere ne emis reveni per buse je tiu horo, mi akceptis tranokti ĉe ri. Mi surmetis la t-ĉemizon kiun ri pruntedonis al mi, ni ankorau iom babilis kaj… subite la etoso ŝanĝiĝis. Mia amiko alproksimiĝis, metis manon sur mia gambo, ekkaresis mian kapon… Mi estis ŝokita kaj dum momento mi ne kapablis reagi, ĉar tio ekis tute neatendite kaj abrupte, sen doni al mi la eblon esprimi mian (ne)volon. Kaj, eĉ kiam mi sukcesis tion fari kaj rin haltigi, la situacio restis tute malkomforta al mi… ja estis jam tro malfrue por ke mi foriru, mi estis devigata dormi ĉe ri, kaj mi pasigis tre malagrablan nokton tie.

Se oni iom pripensas oniajn spertojn, ne malfacilas rimarki kiel nia kulturo alkutimigis nin rigardi la potencialajn novajn partnerojn (sed ankaŭ la malnovajn) kiel kaptindajn celojn, kiel homoj konvinkindajn, aŭ kiel gajnintajn premiojn en kompeticio, kaj ne kiel respektindajn individuojn, eĉ kaj precipe en kazo de rifuzo. Pro tio foje, ĉefe en feminismaj medioj, oni parolas pri “kulturo de perforto”. Mi scias, ke tia difino estas forta, kaj multaj homoj, kiuj ne sentas sin esti parto de tia kulturo, ofendiĝus se oni dirus al ili ke jes, ili estas. Mi devas konfesi, ke mi mem estas/is, kaj estis malfacile por mi tion rekoni. Tamen, kiam oni provas devigi iun fari ion kontraŭvole, ĉu ne temas pri perforto?

La epizodo, kiun mi antaŭe rakontis, ne estis la unua tiaspeca kiu okazis al mi. Antaŭ multaj jaroj mi estis en situacio simila kun ulo, kiun mi ekkonis rete (en simpla loka retkomunumo, ne en “pariĝ-retejo”). Ni kune manĝis, trinkis, babilis, poste ri uzis pretekston por inviti min hejmen. Iuj dirus, ne tute malprave, ke mi povintus antauvidi riajn celojn, sed ĉiu ria movo ŝajnis bone planita por ke estu malfacile kaj embarase malakcepti ĝin. En tiu tempo mi estis juna, najva kaj timema, kaj la afero disvolviĝis tiel, ke mi seksumis kun ri kontraŭvole, ĉar mi simple ne kapablis diri ne. Ĉu tio ne estis perforto? Mi mem ne sciis. Ja mi ne ricevis minacon per armilo, mi memstare eniris rian liton, poste mi sentis ke mi estas tiom stulta, sed nun mi konscias ke ne estis mia kulpo. Ĝi estis tre malagrabla sperto, kiu en la sekvaj jaroj dumlonge influis malpozitive mian amrilatan kaj seksan vivon.

Eble ankaŭ pro tio, la temo de konsento iĝis tre grava al mi. Por ke estu vera konsento en rilato, necesas ke la homoj kiuj en ĝi partoprenas sentu sin komfortaj ankaŭ dirante “ne”, ĉar nur tiel la jeso iĝus vera kaj ne trudita. Konsento akirita per trompo, mensa manipulado aŭ ĝena insisto ne senkulpigas vin. Evidente tion oni povus apliki al pluraj kampoj de nia vivo, ne nur al seksumado. Do, kion vi povas fari, se vi ne volas esti parto de kulturo de perforto, kaj vi volas antaŭenpuŝi tiun de konsento? La plej facila respondo estas:  demandu! Kaj por ke la demando estu valida, ne agu kiel se estus nur unu bona respondo al via demando. Nome, ne antaŭsupozu ke la alia havas samajn dezirojn kiel vi, aŭ ke estas via rajto provi ŝanĝi riajn dezirojn. Bona praktiko estas ankaŭ frue kaj plejeble klare esprimi viajn dezirojn, por ke la alia havu la eblon kompreni, pripensi kaj decidi. Kio al vi ŝajnas klara, eble por la alia ne estas. Kiam vi ricevas rifuzon, akceptu ĝin. Neniam supozu ke “ne” signifas “jes”. Eĉ se tiel estus, ne estas via tasko tion kompreni. Kaj kion vi povas fari, se vi sentas vin viktimo de tia kulturo? Trejniĝu kaj lernu kiel esprimi (mal)konsenton. Demandu ofte al vi mem pri kion vi vere volas. Pripensu la situaciojn, kiam vi ne kapablis esprimi viajn dezirojn, kaj analizu ilin kvazaŭ de ekstera vidpunkto. Kio okazis? Kiel vi fartis? Kial? Kion vi povintus diri/fari anstataŭe? Se vi havas amikon, kun kiu vi  povas komforte paroli pri tiaj aferoj, interŝanĝu la spertojn. Se vi ne havas, serĉu ĝin. Praktiku la konsenton en via ĉiutaga vivo, por ke la homoj ĉirkaŭ vi havu modelon kaj referenc-punkton.

Ĉar tiu ĉi temo estas tro ampleksa por esti profunde traktita en unu artikolo, mi preferas halti por la momento kaj certe baldaŭ Egalecen revenos al ĝi kun pli detalaj konsiloj kaj sugestoj.

4 komentoj

Enarkivita sub konsento

Perforto kontraŭ virinoj – estas vira problemo

Tiu-ĉi semajne ni prezentas al vi TED-prelegon, kiu temas pri perforto kontraŭ virinoj. Esperantaj subtekstoj estis aldonitaj okaze de la seminario “Genro kaj Egaleco”, organizita de TEJO en Aprilo.

http://www.amara.org/it/videos/5NSHzpc3mfs2/url/526052/

Hejma agreso kaj seksperforto estas ofte nomitaj “virinaj temoj”. Sed en tiu ĉi kuraĝa parolo Jackson Katz rimarkigas ke tiuj ĉi estas esence viraj temoj – kaj montras kiel tiuj ĉi perfortaj kondutoj estas ligitaj al la difinoj de vireco. Estas fervora apelacio por ni ĉiuj – virinoj kaj viroj – por kritiki neakcepteblajn kondutojn kaj esti ŝanĝ-gvidantoj.

Kiel etan rimarkon, mi volas aldoni statistikon pri Egalecen, pri kiu oni povas almenaŭ iom ĝoji. Fakte, laŭ la Facebook-paĝo de la blogo, la viraj ŝatantoj de nia “feminisma” blogo estas preskaŭ duoble ol la inaj ŝatantoj. Ĉu tio estas pro ĝenerala vireco de la E-movado, ĉu pro reala intereso de la viroj al tiuj ĉi temoj, aŭ ĉu pro aliaj kialoj mi nun ne volas esplori. Mi nur volas sincere gratuli kaj danki la virojn, kiuj nin legas, komentas kaj subtenas. Mi kredas ke ne nur feminismo bezonas vin, sed vi ankaŭ bezonas ĝin. Ni baldaŭ revenos al tiu ĉi temo.

3 komentoj

Enarkivita sub video

Ĉu ni povas esti amikoj?

Enhavaverto: perforto, manipulado de iĉoj.

Mi volus skribi pri la temo de amikeco inter viroj kaj virinoj. Min mem mi konsideras tute taŭga amikmaterialo, tamen mi ofte renkontas certan problemon, specife kun viroj. Antaŭ nelonge okazis al mi afero kiu bone priskribas la situacion kaj pere de ĝi bone klarigeblas kial la “amikzono” (“friendzone”, sed bonvolu proponi alian tradukon en la komentoj se vi havas pli bonan) estas seksisma stultaĵo.

Mi amikiĝis kun certa Steĉjo, tute mojosa knabo, kiu iĝis tre proksima animfrato. Post monatoj da amikiĝo venis agnosko ke li enamiĝis en min, kio estis problema ĉar ne estis reciproka. Tion mi tuj klarigis kaj li certigis min ke ja estas tute enorde kaj tiaj aferoj okazadas kaj tio certe neniel detruos nian amikan rilaton. Tiel ĉi devintus finiĝi, sed…

Post mia foresto Steĉjo venis al mia domo por pretigi bonvenigan vespermanĝon. Tiu konsistis el bakita pano kun freŝaj tomatoj kaj herboj, kokidaĵo kun migdaloj kaj el fragoj, ĉio akompanata de ruĝa vino. Amika gesto? Mi persone ekdubis, ĉar la nura afrodiziaĵo kiun li ellasis estis verŝajne ostroj. Ve, kiam virino diras ne ŝi celas ne.

Mi do pli klare indikis ke nia rilato iĝos nenio pli ol amika kaj tiam Steĉjo ĉesis ĉiun kontakton. Finfine post mia longa ĝenado li diris: “Ĉu vi ne komprenas? Mi ne volas amikiĝi kun vi plu”. Mi ektristis kaj tio instigis “konsoladon” en la formo de brakumado kaj eĉ iom perforta kiso. Li pluklarigis la aferon jene: “Ni neniam estis amikoj, mi ĉion dekomence faris por kuniĝi kun vi kaj mi ja ne bezonas amikiĝi kun vi, mi havas jam sufiĉe da amikoj”.

Do pardonu sed tio ĉi ne estas enorde. Unue, mi klare esprimis mian deziron resti nur amikoj. Miaj menskapabloj sufiĉas por memstare kaj libere decidi pri tio kaj do mi povas samkiel li fari. Due, se li sciis ke amikeco ne funkcios por li, diru tion kaj ne mensogu. Trie, oni almenaŭ havu la dececon rekte diri kaj adiaŭi, ne simple ekignori la alian ĉar oni havas “sufiĉe da amikoj”.

La difino de “amikzono” ĉe la “Urban Dictionary” estas jena:

“Kiam oni atendas de vi subtenon al knabino kiun vi vere ŝatas dum ŝi serĉas pli inteligentan, pli riĉan aŭ pli belaspektan koramikon. Estas malmulto kiun vi povas fari por eliri tion ne sentante sin kiel idioto. Do ĝenerale, unu el la plej fiaĉaj aferoj knabinoj faras, ĉu intence aŭ ne.“

La tuj unua afero kiu trafas onin estas la fakto ke malgraŭ la ĝeneraleco de la koncepto, en praktika uzado oni ĉiam alproprigas la staton nur al viroj. Sed krom tiu ĉi malegaleco, multaj aliaj problemoj enestas. La rakonto kiun mi ĵus prezentis bone ilustras ilin.

Do sume, mi kiel virino estas egale valora kaj havas rajton je sincero kaj amikeco kaj rajton kundecidi pri kiu estu mia amiko kaj kiu fikamiko aŭ koramiko sen esti devigata al io aŭ juĝita pro miaj decidoj. Estas nenies devo repagi interesiĝon de amiko per simila sento. Laŭ la koncepto de “amikzono” mi do estas malbona persono ĉar mi vidas mian amikon simple kiel… amikon. La ideo ke se oni estas afabla al knabino ŝi devus reciproki per fiko estas unu el la plej seksismaj kiujn mi konas kaj mi ne komprenas kiel ĝi travivis de prahistorio ĝis la nunaj tempoj. Mi dirus ke multe pli sencas la ideo ke la premio por amikeco estu ne fiko sed… amikeco, ĉu ne?

7 komentoj

Enarkivita sub ĉiutaga vivo